AI-labelplicht vanaf augustus 2026: Wat er echt geldt

Vanaf 2 augustus 2026 moeten veel AI-gegenereerde inhouden zichtbaar worden gelabeld — maar lang niet alle. De Europese Commissie heeft op 8 mei 2026 eindelijk verduidelijkt wat precies onder artikel 50 van de AI-verordening valt. Hier leest u praktisch wat u als zzp’er of klein bedrijf echt moet doen — en wat niet.

Inhoudsopgave

• Waar gaat het om?
• Wat u moet labelen
• Wat u niet hoeft te labelen
• Hoe ziet de labeling er praktisch uit
• Praktijkvoorbeeld: Fotostudio Müller
• Wat overtredingen kosten
• Veelgestelde vragen
• Conclusie
• Bronnen

Waar gaat het om?

De EU-verordening over kunstmatige intelligentie (AI-verordening, Verordening (EU) 2024/1689) is in augustus 2024 in werking getreden en wordt stapsgewijs scherp gesteld. Op 2 augustus 2026 begint artikel 50 te gelden — het deel dat transparantieverplichtingen voor AI-systemen regelt. Vertaald: als u AI inzet, moet voor uw klanten in veel gevallen duidelijk zijn dat er een AI-systeem in het spel is.

De Europese Commissie heeft op 8 mei 2026 een ontwerp van interpretatierichtsnoeren gepubliceerd en tot 3 juni 2026 in een openbare raadpleging gegeven. Die richtsnoeren zijn niet bindend, maar vormen het eerste officiele document dat de reikwijdte van artikel 50 voor de hele praktijk uitlegt. In Duitsland wordt de Bundesnetzagentur als nationale markttoezichthouder ingezet. In Nederland is de invulling van de bevoegde autoriteiten nog volop in beweging — de overheid heeft AP, ACM en RDI als mede-toezichthouders aangewezen.

Voor zzp’ers en kleine bedrijven betekent dit: wie een AI-chatbot op de website heeft, AI-gegenereerde beelden in advertenties gebruikt of met synthetische stemmen werkt, moet de komende weken benutten om de verplichtingen in te regelen.

Wat u moet labelen

Vier gebieden staan voor u centraal.

1. AI-chatbots en virtuele assistenten

Zet u een AI-chatbot in op uw website, in uw webshop of in een WhatsApp-kanaal, dan moet de gebruiker bij het eerste contact weten dat hij met een AI-systeem praat. Een korte begroeting volstaat: „Hallo, ik ben de AI-assistent van bedrijf XY. Voor complexere vragen verbind ik u door met een medewerker.” De melding moet helder, ondubbelzinnig en direct bij de start van de interactie verschijnen.

Uitzondering: als uit de context voor iedereen duidelijk is dat het geen mens is (omdat het systeem zichzelf „chatbot” noemt bijvoorbeeld), kan de melding achterwege blijven. In de praktijk raden alle instanties expliciete labeling aan — het zekere voor het onzekere.

2. AI-gegenereerde beelden, video’s en audio (deepfakes)

Zet u voor reclame, social media of uw website beelden, video’s of audio in die met tools als Midjourney, DALL·E, Sora of ElevenLabs zijn gemaakt of bewerkt, dan geldt de openbaarmakingsplicht voor zogenoemde deepfakes. Dit omvat bijvoorbeeld:

• AI-gegenereerde productfoto’s met realistisch ogende personen
• AI-voiceovers voor reclamevideo’s met een kunstmatig gemaakte stem
• AI-avatars in trainings- of uitlegvideo’s

Een korte vermelding als „AI-gegenereerd beeld” of „gemaakt met AI” is voldoende. Bij puur artistieke of satirische werken mag de labeling discreter zijn, zolang het werk er niet door wordt beschadigd.

3. AI-teksten over zaken van openbaar belang

Teksten worden alleen labelplichtig als zij het publiek informeren over zaken van openbaar belang — zoals nieuws, politiek commentaar of maatschappelijk relevante artikelen. Klassieke productbeschrijvingen, reclameteksten of blogartikelen voor uw bedrijf vallen uitdrukkelijk niet onder deze plicht, mits u als mens redactioneel verantwoordelijk bent voor wat wordt gepubliceerd.

4. Emotieherkenning en biometrische categorisering

Gebruikt u AI die emoties of biometrische kenmerken analyseert (bijvoorbeeld in een sollicitatietool of klantanalyse), dan moet u betrokken personen informeren — en de AVG netjes naleven. Voor de meeste kleine bedrijven is dit niet relevant, maar wie tools met „sentimentanalyse” koopt, doet er goed aan te checken of dergelijke functies meegeleverd worden.

Wat u niet hoeft te labelen

Hier rekenen we af met een misverstand dat in veel fora rondzwerft. De volgende inhouden hoeft u niet als AI-gegenereerd te markeren:

• Productbeschrijvingen die u met ChatGPT heeft opgesteld en daarna zelf heeft bewerkt
• Vertalingen van producttekst met AI-tools
• Standaardantwoorden in e-mails die de AI heeft voorgesteld voordat u ze gecorrigeerd en verstuurd heeft
• Blogartikelen over uw vakgebied die u redactioneel vrijgeeft
• Reclameteksten, slogans, headlines uit AI-tools

Voorwaarde: u draagt de redactionele verantwoordelijkheid en de tekst betreft geen openbaar belang.

Hoe ziet de labeling er praktisch uit

De verordening schrijft geen exacte tekst voor — maar wel dat de informatie duidelijk, ondubbelzinnig en toegankelijk is. Beproefde formuleringen:

• Bij chatbots: „U chat met een AI-assistent. Wilt u doorgeschakeld worden naar een medewerker?”
• Bij beelden: bijschrift „Symboolafbeelding, gemaakt met AI” of een watermerk onderaan.
• Bij video’s: een intro „Deze video bevat AI-gegenereerde inhoud” aan het begin.
• Bij audio: vermelding in de intro of beschrijving „Voiceover gemaakt met AI”.

Daarnaast vereist artikel 50 lid 2 van aanbieders van generatieve AI-systemen (de tools zelf, niet u als gebruiker) een machineleesbare markering in hun uitvoer in te bouwen — bijvoorbeeld onzichtbare watermerken. Daarvoor is de tool-aanbieder verantwoordelijk, niet u. U gebruikt de uitvoer slechts.

Praktijkvoorbeeld: Fotostudio Müller

Anja Müller runt een kleine fotostudio in Leipzig, fotografeert vooral sollicitatie- en familieportretten en gebruikt sinds begin 2026 AI-tools. Zo ziet haar aanpak eruit:

• Website-chatbot: een eenvoudige AI-tool beantwoordt eerste vragen over prijzen en afspraken. In de begroeting staat nu: „Hallo, ik ben de AI-assistent van Foto Müller. Ik help bij standaardvragen — voor speciale wensen verbind ik u door naar Anja.”
• Moodboards met Midjourney: mevrouw Müller gebruikt AI-beelden om klanten stijlrichtingen te tonen. Elk beeld krijgt het bijschrift „Stijlvoorbeeld — gemaakt met AI”.
• Nieuwsbrieven met ChatGPT: zij maakt concepten met AI, redigeert ze en verstuurt. Hier is geen labeling nodig, omdat zij als mens verantwoordelijk is voor wat de deur uitgaat.
• Instagram-reel met AI-stem: als zij een reel met synthetische voiceover publiceert, schrijft ze „Voiceover: AI” in de beschrijving.

Totale inspanning: zo’n twee uur opzetten — daarna loopt het thema mee.

Wat overtredingen kosten

De boetes onder de AI-verordening zijn fors: tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet (afhankelijk van welk bedrag hoger is). Voor kleine en middelgrote bedrijven schrijft de verordening uitdrukkelijk voor dat de boetes proportioneel moeten zijn — een zzp’er riskeert dus niet het maximumbedrag.

Belangrijker dan de boete: wie klantvertrouwen wil winnen, staat met duidelijke labeling sowieso aan de goede kant. Wat betekent dat voor u? Liever vandaag de chatbotmelding en wat bijschriften toevoegen, dan later moeten bijsturen.

Veelgestelde vragen

Geldt de labelplicht ook voor ChatGPT-antwoorden in klant-e-mails?

Nee — zolang u de e-mail vóór verzending zelf leest, aanpast en goedkeurt, valt dat onder redactionele controle en is geen labeling vereist.

Moet ik AI-gegenereerde logo’s of graphics op mijn website labelen?

In de regel niet, zolang het geen deepfakes met reële personen betreft. Een abstract logo of een AI-gegenereerd symboolbeeld zonder herkenbare mensen valt niet onder de plicht. Bij realistische afbeeldingen van personen wel.

Wat met AI-functies die al in tools zijn ingebouwd — bijvoorbeeld automatische antwoordsuggesties in mijn mailprogramma?

Zolang u als mens beslist of u het voorstel verstuurt of aanpast, geldt redactionele controle en is geen labeling nodig.

Heb ik een speciale AI-melding nodig in de algemene voorwaarden van mijn webshop?

Een aparte clausule in de voorwaarden is niet wettelijk verplicht — belangrijk is dat de melding verschijnt waar de klant met AI in aanraking komt (bijvoorbeeld de chatbot). Bij een advertentiecampagne met AI-beelden volstaat de labeling bij het beeld zelf.

Wie houdt toezicht in de EU?

In Duitsland is dat de Bundesnetzagentur; in Nederland zijn meerdere instanties aangewezen (onder andere AP, ACM, RDI). U kunt daar ook een klacht indienen als u zelf wordt geraakt.

Conclusie

De AI-labelplicht vanaf 2 augustus 2026 klinkt ingewikkelder dan die voor de meeste zzp’ers werkelijk is. De kernverplichtingen betreffen chatbots, AI-beelden met mensen en AI-audio/-video. Wie ChatGPT inzet voor producttekst of mailconcepten en redactioneel controleert, hoeft niets toe te voegen. Met een tot twee uur opzetten heeft u dit van de baan — en wint u tegelijk klantvertrouwen. Een ordelijke klantadministratie, facturatie en offertes helpt extra; de facturatie- en offertefuncties van PepperTools houden alles helder gedocumenteerd.

Bronnen

1. Europese Commissie — Ontwerprichtsnoeren bij artikel 50 AI Act (8 mei 2026)
2. Europese Commissie — Raadpleging (tot 3 juni 2026)
3. Artikel 50 AI-verordening — volledige tekst
4. Bundesnetzagentur — AI-markttoezicht

Disclaimer: Dit artikel vormt geen fiscaal of juridisch advies. Raadpleeg voor uw situatie een advocaat.