Obowiązek oznaczania treści AI: 21 pytań, 21 krótkich odpowiedzi

Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązuje wymóg oznaczania treści generowanych przez sztuczną inteligencję, wynikający z artykułu 50 unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji. Wbrew temu, co sugeruje wiele nagłówków, nie każde użycie AI trzeba oznaczać. Teksty reklamowe, opisy produktów, tłumaczenia i normalnie obrobione zdjęcia z reguły w ogóle nie są nim objęte. Oznaczać trzeba w istocie trzy rzeczy: chatboty rozmawiające z ludźmi, deepfake'i – czyli łudząco realistyczne przedstawienia rzeczywistych osób, miejsc lub zdarzeń – oraz określone teksty AI dotyczące spraw interesu publicznego, których nikt nie sprawdził przed publikacją. Kto sam czyta swoje teksty AI i bierze za nie odpowiedzialność redakcyjną, i tak jest zwolniony z obowiązku dotyczącego tekstów.

Poniżej 21 pytań, które padają w tej sprawie najczęściej – każde z odpowiedzią w kilku zdaniach.

Spis treści

1. Czy w ogóle muszę oznaczać swoje teksty i obrazy AI?
2. Co się stanie, jeśli nie oznaczę?
3. Czy nadchodzi fala wezwań do zaniechania?
4. Czy muszę oznaczyć wstecznie starsze treści?
5. Czy muszę oznaczać obrazy AI – także obrobione zdjęcia produktów?
6. Czy dotyczy to także mnie jako jednoosobowej lub małej firmy?
7. Jak i gdzie oznaczać? Jakie zdanie wystarczy?
8. Czy to nadal treść AI, jeśli sam przeredaguję tekst?
9. Czy muszę oznaczać opisy produktów w sklepie?
10. Czy muszę oznaczać AI na fakturach, ofertach lub w e-mailach?
11. Czy muszę oznaczyć swojego chatbota?
12. Czy muszę oznaczać posty w mediach społecznościowych?
13. Czym właściwie jest deepfake?
14. Czy muszę oznaczać zdjęcia od dostawców, jeśli nie wiem, czy pochodzą od AI?
15. Jak oznaczać na Amazonie lub eBayu, gdzie tekst na zdjęciu jest zabroniony?
16. Czy obowiązek dotyczy także czystego B2B?
17. Czy wystarczy znacznik AI na YouTubie, czy potrzebna jest informacja w filmie?
18. Czy dotyczy to tłumaczeń i korekt ortograficznych wykonanych przez AI?
19. Czy prawdziwa modelka na tle wygenerowanym przez AI to problem?
20. Kto właściwie to kontroluje?
21. Czy termin nie został jednak przesunięty?

1. Czy w ogóle muszę oznaczać swoje teksty i obrazy AI?

W większości przypadków nie. Obowiązek nie wynika z tego, że użyto AI, lecz z tego, że ktoś mógłby zostać wprowadzony w błąd. Dotyczy przede wszystkim chatbotów, deepfake'ów i niesprawdzonych tekstów o sprawach interesu publicznego. Tekst reklamowy napisany z ChatGPT albo obraz AI o wyraźnie dekoracyjnym charakterze zwykle nie są nim objęte.

2. Co się stanie, jeśli nie oznaczę?

Naruszenia obowiązków przejrzystości ujęto w artykule 99 ust. 4 lit. g) rozporządzenia o AI: przewidziano kary do 15 milionów euro albo 3 procent światowego rocznego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa. Dla małych i średnich przedsiębiorstw rozporządzenie wyraźnie to odwraca – zgodnie z artykułem 99 ust. 6 stosuje się wobec nich kwotę niższą z obu. Wysokość kary w konkretnym przypadku zależy według artykułu 99 ust. 7 m.in. od charakteru, wagi i czasu trwania naruszenia, od umyślności lub niedbalstwa oraz od wielkości przedsiębiorstwa. Jak organy będą to stosować w praktyce, nie sposób jeszcze powiedzieć – przepisy obowiązują dopiero od kilku dni.

3. Czy nadchodzi fala wezwań do zaniechania?

Nie potrafimy na to odpowiedzieć. Samo rozporządzenie o AI nie reguluje wezwań do zaniechania, lecz kary nakładane przez organy. To, czy brak oznaczenia można dodatkowo zakwestionować na gruncie prawa konkurencji, zależy od tego, jak sądy zakwalifikują ten przepis – nie są nam znane żadne orzeczenia w tej sprawie. Kilka kancelarii wypowiadało się na ten temat od początku 2026 r., dochodząc do rozbieżnych ocen; nie jesteśmy w stanie ocenić, która z nich się utrwali.

4. Czy muszę oznaczyć wstecznie starsze treści?

To pytanie budzi największy niepokój – i nie potrafimy odpowiedzieć na nie z pewnością. Rozporządzenie o AI nie zawiera wyraźnego przepisu przejściowego dla treści już opublikowanych; przepisy przejściowe z artykułu 111 dotyczą systemów wysokiego ryzyka i dostawców, a nie opublikowanych tekstów czy obrazów. Nie jest nam znane żadne wyjaśnienie organów, a kancelarie i izby gospodarcze opublikowały rozbieżne stanowiska, których nie oceniamy.

Niezależnie od tego pozostaje faktem, że teksty reklamowe i zwykłe zdjęcia produktów w ogóle nie podlegają obowiązkowi oznaczania – dla nich nic się nie zmienia, niezależnie od tego, jak są stare. Otwarte pytanie dotyczy wyłącznie treści objętych artykułem 50, w praktyce przede wszystkim deepfake'ów.

Prawdziwy okres przejściowy istnieje tylko w jednym miejscu i dotyczy nie Państwa, lecz producentów: dostawcy systemów AI generujących syntetyczne treści obrazowe, dźwiękowe lub tekstowe muszą oznaczać swoje wyniki w formacie nadającym się do odczytu maszynowego. Dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. rozporządzenie „Digital Omnibus" wprowadziło w tym celu termin do 2 grudnia 2026 r. (nowy artykuł 111 ust. 4 rozporządzenia o AI). Jako użytkownika takiego systemu obowiązek ten Państwa nie dotyczy.

5. Czy muszę oznaczać obrazy AI – także obrobione zdjęcia produktów?

W przypadku obrazów widoczne oznaczenie jest wymagane tylko przy deepfake'ach. Czysto sztucznie wygenerowany obraz nastrojowy, który niczego rzeczywistego nie udaje, z reguły nie musi być więc oznaczany. Zwykła obróbka – wycinanie, rozjaśnianie, retusz, także z funkcjami AI w Photoshopie – również pozostaje poza zakresem, dopóki obraz pokazuje to, co faktycznie istnieje. Nie zmienia to faktu, że wprowadzające w błąd wizerunki produktów mogą być kwestionowane już na gruncie prawa konkurencji – jest to jednak inna podstawa prawna niż rozporządzenie o AI.

6. Czy dotyczy to także mnie jako jednoosobowej lub małej firmy?

Tak, nie ma progu obrotu ani zatrudnienia. Obowiązek wiąże się z rolą: kto udostępnia system AI, jest dostawcą; kto stosuje go zawodowo, jest podmiotem stosującym – a są nim Państwo już wtedy, gdy używają ChatGPT do swojej strony internetowej. Pocieszenie tkwi nie w wielkości firmy, lecz w tym, że typowe treści małych przedsiębiorstw prawie nigdy nie podlegają obowiązkowi.

7. Jak i gdzie oznaczać? Jakie zdanie wystarczy?

Artykuł 50 ust. 5 wymaga, aby informacja została przekazana w sposób jasny i wyraźny „najpóźniej w momencie pierwszej interakcji" i spełniała wymogi dostępności. Ukrycie jej w stopce redakcyjnej lub polityce prywatności tego nie spełnia. Wystarczy krótka informacja, na przykład „Ten obraz powstał z użyciem sztucznej inteligencji" bezpośrednio przy obrazie lub pod nim, albo „Rozmawiasz z asystentem AI" na początku czatu. Nie istnieje ustawowo przepisana formuła ani urzędowe logo.

8. Czy to nadal treść AI, jeśli sam przeredaguję tekst?

To najważniejsze ułatwienie w całej regulacji. W przypadku tekstów obowiązek oznaczania odpada, jeżeli tekst został przed publikacją sprawdzony i zatwierdzony przez człowieka, a osoba fizyczna lub prawna ponosi odpowiedzialność redakcyjną. Kto zatem i tak czyta swoje szkice AI, poprawia je i świadomie publikuje, nie musi niczego oznaczać. Chodzi o rzeczywistą kontrolę, a nie o pobieżne spojrzenie przed kliknięciem „publikuj".

9. Czy muszę oznaczać opisy produktów w sklepie?

Nie, klasyczne teksty reklamowe i opisy produktów nie podlegają obowiązkowi dotyczącemu tekstów. Obejmuje on wyłącznie teksty publikowane w celu informowania opinii publicznej o sprawach interesu publicznego – chodzi na przykład o wiadomości i teksty polityczne, a nie o opis węża ogrodowego. A dla tekstów z pogranicza istnieje dodatkowo wyjątek dla treści poddanych kontroli redakcyjnej z pytania 8.

10. Czy muszę oznaczać AI na fakturach, ofertach lub w e-mailach?

Nie. Faktury, oferty, potwierdzenia zamówień i wezwania do zapłaty kierowane są do określonego odbiorcy i nie informują opinii publicznej – nie podlegają ani regule o deepfake'ach, ani regule o tekstach. Nic nie zmieniają także szablony i bloki tekstu generowane dla Państwa przez oprogramowanie. Jeśli więc w office1.cloud zlecają Państwo wygenerowanie z pomocą systemu tekstów dokumentów lub pism przewodnich, nie powstaje z tego obowiązek oznaczania na fakturze.

11. Czy muszę oznaczyć swojego chatbota?

Tu warto przyjrzeć się dokładnie, ponieważ zgodnie z artykułem 50 ust. 1 obowiązek spoczywa wyraźnie na dostawcy systemu: musi on zbudować chatbota tak, by ludzie byli informowani, że komunikują się z systemem AI. Kto kupuje gotowego chatbota i stosuje go bez zmian, jest początkowo tylko podmiotem stosującym – wtedy obowiązek leży po stronie producenta. W rolę dostawcy wchodzą Państwo jednak wtedy, gdy oferują system pod własną nazwą albo istotnie go modyfikują.

Obowiązek i tak odpada, gdy dla rozsądnie uważnej osoby z okoliczności jasno wynika, że rozmawia z maszyną. Ponieważ w codziennej praktyce granicę tę trudno wyznaczyć, a jedno zdanie nic nie kosztuje, jasna informacja na początku czatu pozostaje praktycznym standardem.

12. Czy muszę oznaczać posty w mediach społecznościowych?

Dla samego postu obowiązują te same zasady co wszędzie: brak deepfake'a, brak niesprawdzonego tekstu o sprawie interesu publicznego, brak obowiązku. Obraz stworzony przez AI do posta na Instagramie jest więc zwykle bezproblemowy. Niezależnie od tego same platformy często wymagają oznaczenia przez własne przełączniki. To regulaminy platform, a nie obowiązek ustawowy; co się stanie w razie ich naruszenia, decyduje dana platforma.

13. Czym właściwie jest deepfake?

Pojęcie zdefiniowano w samym rozporządzeniu (artykuł 3 pkt 60): wygenerowane lub zmanipulowane przez AI treści obrazowe, dźwiękowe lub wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i fałszywie wydawałyby się danej osobie autentyczne. Decydujące jest zatem ryzyko pomylenia z rzeczywistością. Wyraźnie narysowany robot z komiksu nie jest deepfakiem, łudząco realistyczne wideo z burmistrzem – już tak. W przypadku dzieł artystycznych lub satyrycznych wystarczy informacja, która nie zakłóca odbioru dzieła.

14. Czy muszę oznaczać zdjęcia od dostawców, jeśli nie wiem, czy pochodzą od AI?

To pytanie zadaje bardzo wielu sprzedawców, a jednoznacznej odpowiedzi nie mamy. Rozporządzenie nie mówi, co obowiązuje, gdy w ogóle nie znają Państwo pochodzenia obrazu; nie jest nam też znane żadne stanowisko organów.

Co można wyczytać z tekstu: obowiązek ujawnienia dla podmiotów stosujących działa zgodnie z artykułem 50 ust. 4 wyłącznie przy deepfake'ach. Zwykłe zdjęcia katalogowe i produktowe nimi nie są, więc tam pytanie w ogóle nie powstaje. Pozostaje otwarte przy materiałach pokazujących rzeczywiste osoby lub sytuacje, które nigdy tak nie zaistniały – na przykład wymyślone sceny użycia z pozornie prawdziwymi osobami. To, czy i w jakim zakresie mogą Państwo w takich przypadkach polegać na informacjach dostawcy, nie jest uregulowane.

15. Jak oznaczać na Amazonie lub eBayu, gdzie tekst na zdjęciu jest zabroniony?

O to również pyta wielu, a żadne oficjalne rozwiązanie wzorcowe nie jest nam znane. Dwie rzeczy można przynajmniej ustalić: przy zwykłych zdjęciach produktów pytanie nie powstaje, ponieważ nie są to deepfake'i. A rozporządzenie nie przepisuje żadnej określonej formy – artykuł 50 ust. 5 wymaga jedynie, by informacja była jasna i wyraźna oraz dostępna najpóźniej przy pierwszym kontakcie z treścią.

Gdzie ma znaleźć się informacja, gdy platforma zabrania tekstu na zdjęciu, rozporządzenie nie rozstrzyga. Czy wystarczy adnotacja na początku opisu oferty, nie zostało – według naszej wiedzy – rozstrzygnięte ani przez organ, ani przez sąd.

16. Czy obowiązek dotyczy także czystego B2B?

Tak. Artykuł 50 nie rozróżnia konsumentów i klientów biznesowych, lecz mówi o osobach fizycznych. Dla chatbota w portalu dla klientów biznesowych obowiązuje więc to samo co w sklepie dla konsumentów.

17. Czy wystarczy znacznik AI na YouTubie, czy potrzebna jest informacja w filmie?

To kwestia otwarta. Znacznik na YouTubie spełnia przede wszystkim regułę platformy. Czy komunikat, który YouTube z niego generuje, spełnia zarazem wymóg z artykułu 50 ust. 5 – jasny, wyraźny i obecny najpóźniej przy pierwszym kontakcie z treścią – nie zostało według naszej wiedzy rozstrzygnięte ani przez organ, ani przez sąd.

18. Czy dotyczy to tłumaczeń i korekt ortograficznych wykonanych przez AI?

Nie. Dla Państwa jako użytkownika obowiązek dotyczący tekstów działa tylko przy tekstach o sprawach interesu publicznego – tłumaczenie ani korekta ortograficzna nimi nie są. Samo rozporządzenie wyłącza też systemy pełniące jedynie „funkcję pomocniczą w standardowej edycji" albo nieprzekształcające istotnie danych wejściowych (artykuł 50 ust. 2). Wewnętrzne szkice, które nigdy nie są publikowane, i tak niczego nie wywołują.

19. Czy prawdziwa modelka na tle wygenerowanym przez AI to problem?

Miarą jest definicja deepfake'a: czy obraz przypomina istniejące osoby, miejsca lub zdarzenia na tyle, że fałszywie wydawałby się autentyczny? Przy wyraźnie sztucznej scenografii jest to odległe, przy konkretnym, istniejącym miejscu, w którym dana osoba nigdy nie była – bliższe. Gdzie dokładnie przebiega granica, dotąd nie zostało rozstrzygnięte.

20. Kto właściwie to kontroluje?

W Niemczech reguluje to ustawa o nadzorze rynku i wspieraniu innowacji w zakresie AI, ogłoszona 28 lipca 2026 r. i obowiązująca od 29 lipca 2026 r. Przy Federalnej Agencji Sieci utworzono w tym celu odrębne centrum koordynacji i kompetencji; agencja jest właściwym organem nadzoru rynku, o ile kraje związkowe nie wyznaczą własnych jednostek. Ciężar nadzoru spoczywa na zastosowaniach wysokiego ryzyka, na przykład w infrastrukturze krytycznej czy organach ścigania – a nie na zdjęciach produktów w sklepie internetowym.

21. Czy termin nie został jednak przesunięty?

Przesunięto co innego. Rozporządzenie „Digital Omnibus" z 8 lipca 2026 r. odsunęło obowiązki dla systemów AI wysokiego ryzyka, częściowo na 2 grudnia 2027 r., a częściowo na 2 sierpnia 2028 r. W artykule 50 zmieniło jedynie poboczny ustęp o kodeksach praktyk – same obowiązki przejrzystości obowiązują niezmienione od 2 sierpnia 2026 r., tak jak przewiduje to artykuł 113 rozporządzenia o AI. Kto liczy na przedłużenie, opiera się na błędnej informacji.

Na co zwracać uwagę dalej

Kilka kwestii pozostaje niewyjaśnionych: jak daleko sięgają „sprawy interesu publicznego", jak postępować z treściami już opublikowanymi, jak oznaczać na platformach handlowych i czy brak oznaczenia może być podstawą wezwania do zaniechania. Nie ma dotąd ani orzeczeń, ani ustaleń organów, które moglibyśmy wskazać.

Kto chce śledzić stan sprawy, znajdzie oficjalne punkty informacyjne w niemieckiej Federalnej Agencji Sieci oraz w AI Act Service Desk Komisji Europejskiej. Oba odpowiadają na pytania dotyczące rozporządzenia o AI i na bieżąco aktualizują swoje informacje.

Stan tego artykułu: 3 sierpnia 2026 r. Podstawą są tekst rozporządzenia (UE) 2024/1689 o AI, rozporządzenie „Digital Omnibus" (UE) 2026/1744 oraz niemiecka ustawa o nadzorze rynku i wspieraniu innowacji w zakresie AI. Artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej; w razie wątpliwości konkretny przypadek wyjaśni adwokat lub radca prawny.