AI-labelverplichting: 21 vragen, 21 korte antwoorden

Sinds 2 augustus 2026 geldt de labelverplichting voor AI-inhoud uit artikel 50 van de EU-AI-verordening. Anders dan veel krantenkoppen suggereren, hoeft niet elk gebruik van AI te worden gelabeld. Reclameteksten, productbeschrijvingen, vertalingen en normaal bewerkte foto's vallen er in de regel helemaal niet onder. Werkelijk gelabeld moeten in de kern drie dingen worden: chatbots die met mensen praten, deepfakes – bedrieglijk echte weergaven van bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen – en bepaalde AI-teksten over aangelegenheden van openbaar belang die niemand vóór publicatie heeft gecontroleerd. Wie zijn AI-teksten zelf nakijkt en er inhoudelijk verantwoordelijk voor is, is van de tekstplicht sowieso uitgezonderd.

Hieronder de 21 vragen die hierover het vaakst worden gesteld – elk in een paar zinnen beantwoord.

Inhoud

1. Moet ik mijn AI-teksten en AI-beelden überhaupt labelen?
2. Wat gebeurt er als ik niet label?
3. Komt er nu een golf van sommaties?
4. Moet ik mijn oude content met terugwerkende kracht labelen?
5. Moet ik AI-beelden labelen – ook bewerkte productfoto's?
6. Geldt dit ook voor mij als zzp'er of kleine ondernemer?
7. Hoe en waar label ik? Welke zin volstaat?
8. Telt het nog als AI-inhoud als ik de tekst zelf bewerk?
9. Moet ik productbeschrijvingen in mijn webshop labelen?
10. Moet ik AI in facturen, offertes of e-mails labelen?
11. Moet ik mijn chatbot labelen?
12. Moet ik social-mediaposts labelen?
13. Wat is een deepfake eigenlijk?
14. Moet ik leveranciersbeelden labelen als ik niet eens weet of ze van een AI komen?
15. Hoe label ik op Amazon of eBay, waar tekst in het beeld verboden is?
16. Geldt de plicht ook in zuivere B2B?
17. Volstaat het AI-vinkje bij YouTube, of moet er een melding in de video?
18. Zijn AI-vertalingen en spellingcorrecties betroffen?
19. Is een echt model voor een AI-achtergrond een probleem?
20. Wie controleert dit eigenlijk?
21. Is de datum niet toch uitgesteld?

1. Moet ik mijn AI-teksten en AI-beelden überhaupt labelen?

In de meeste gevallen niet. De plicht knoopt niet aan bij het feit dat u een AI hebt gebruikt, maar bij de mogelijkheid dat iemand misleid wordt. Het gaat vooral om chatbots, deepfakes en ongecontroleerde teksten over aangelegenheden van openbaar belang. Een met ChatGPT geschreven reclametekst of een AI-beeld dat herkenbaar decoratief is, valt er normaal gesproken niet onder.

2. Wat gebeurt er als ik niet label?

Schendingen van de transparantieverplichtingen vallen onder artikel 99, lid 4, onder g), van de AI-verordening: voorzien zijn boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag hoger is. Voor kleine en middelgrote ondernemingen draait de verordening dat uitdrukkelijk om – volgens artikel 99, lid 6, geldt voor hen het lagere van beide bedragen. Hoe hoog een boete in het concrete geval uitvalt, hangt volgens artikel 99, lid 7, onder meer af van aard, ernst en duur van de schending, van opzet of nalatigheid en van de omvang van de onderneming. Hoe de autoriteiten hier in de praktijk mee omgaan, valt nog niet te zeggen – de regels gelden pas sinds enkele dagen.

3. Komt er nu een golf van sommaties?

Dat kunnen wij niet beantwoorden. De AI-verordening zelf regelt geen sommaties, maar boetes door autoriteiten. Of ontbrekende labeling daarnaast langs mededingingsrechtelijke weg kan worden aangevochten, hangt af van hoe rechters de bepaling inschalen – uitspraken daarover zijn ons niet bekend. Meerdere advocatenkantoren hebben zich sinds begin 2026 uitgesproken en komen tot verschillende inschattingen; wij kunnen niet beoordelen welke daarvan zal standhouden.

4. Moet ik mijn oude content met terugwerkende kracht labelen?

Dit is de vraag waarvan de meeste mensen het zweet uitbreekt – en wij kunnen haar niet met zekerheid beantwoorden. De AI-verordening bevat voor reeds gepubliceerde inhoud geen uitdrukkelijke overgangsregeling; de overgangsbepalingen in artikel 111 betreffen hoogrisicosystemen en aanbieders, niet gepubliceerde teksten of beelden. Een verduidelijking van een autoriteit is ons niet bekend, en kantoren en kamers van koophandel hebben er uiteenlopende opvattingen over gepubliceerd, die wij niet beoordelen.

Los daarvan blijft het zo dat reclameteksten en normale productfoto's helemaal niet onder de labelverplichting vallen – daaraan verandert dus niets, hoe oud ze ook zijn. De open vraag betreft alleen inhoud die überhaupt onder artikel 50 valt, in de praktijk vooral deepfakes.

Een echte respijtperiode is er maar op één punt, en die betreft niet u maar de fabrikanten: aanbieders van AI-systemen die synthetische beeld-, geluids- of tekstinhoud genereren, moeten hun output machineleesbaar markeren. Voor systemen die vóór 2 augustus 2026 al op de markt waren, heeft de Digital-Omnibusverordening daarvoor een termijn tot 2 december 2026 ingevoegd (nieuw artikel 111, lid 4, van de AI-verordening). Als gebruiker van zo'n systeem treft deze plicht u niet.

5. Moet ik AI-beelden labelen – ook bewerkte productfoto's?

Bij beelden is een zichtbare labeling alleen bij deepfakes voorgeschreven. Een puur kunstmatig gegenereerd sfeerbeeld dat niets werkelijks voorwendt, hoeft daarom in de regel niet te worden gelabeld. Gebruikelijke beeldbewerking – uitknippen, ophelderen, retoucheren, ook met AI-functies in Photoshop – blijft eveneens buiten schot, zolang het beeld nog toont wat werkelijk bestaat. Dit laat onverlet dat misleidende productafbeeldingen al langs mededingingsrechtelijke weg aanvechtbaar kunnen zijn – dat is echter een andere rechtsgrondslag dan de AI-verordening.

6. Geldt dit ook voor mij als zzp'er of kleine ondernemer?

Ja, een omzet- of personeelsgrens is er niet. De plicht knoopt aan bij de rol: wie een AI-systeem aanbiedt, is aanbieder; wie het beroepsmatig inzet, is gebruiksverantwoordelijke – en dat bent u al zodra u ChatGPT voor uw website gebruikt. De geruststelling ligt niet in uw omvang, maar in het feit dat de typische inhoud van kleine bedrijven vrijwel nooit onder de plicht valt.

7. Hoe en waar label ik? Welke zin volstaat?

Artikel 50, lid 5, verlangt dat de informatie „uiterlijk op het moment van de eerste interactie" duidelijk en herkenbaar wordt verstrekt en aan de toegankelijkheidseisen voldoet. Verstopt in het colofon of de privacyverklaring voldoet daar niet aan. Een korte melding volstaat, bijvoorbeeld „Dit beeld is met kunstmatige intelligentie gemaakt" direct bij of onder het beeld, of „U chat met een AI-assistent" aan het begin van de chat. Een wettelijk voorgeschreven formulering of een officieel logo bestaat niet.

8. Telt het nog als AI-inhoud als ik de tekst zelf bewerk?

Dit is de belangrijkste ontlasting in de hele wet. Bij teksten vervalt de labelverplichting als de tekst vóór publicatie door een mens is gecontroleerd en vrijgegeven en een natuurlijke of rechtspersoon de redactionele verantwoordelijkheid draagt. Wie zijn AI-concepten dus toch al naleest, corrigeert en bewust publiceert, hoeft niets te labelen. Bedoeld is echte controle, niet een vluchtige blik vóór de klik op „publiceren".

9. Moet ik productbeschrijvingen in mijn webshop labelen?

Nee, klassieke reclameteksten en productbeschrijvingen vallen niet onder de tekstplicht. Die geldt alleen voor teksten die worden gepubliceerd om het publiek te informeren over aangelegenheden van openbaar belang – bedoeld zijn bijvoorbeeld nieuwsberichten en politieke bijdragen, niet de beschrijving van een tuinslang. En voor teksten in het grensgebied is er bovendien de uitzondering voor redactioneel gecontroleerde inhoud uit vraag 8.

10. Moet ik AI in facturen, offertes of e-mails labelen?

Nee. Facturen, offertes, orderbevestigingen en aanmaningen richten zich tot een bepaalde ontvanger en informeren niet het publiek – ze vallen noch onder de deepfake- noch onder de tekstregel. Ook sjablonen en tekstblokken die software voor u genereert, veranderen daar niets aan. Als u in office1.cloud dus documentteksten of begeleidende brieven met ondersteuning laat genereren, ontstaat daaruit geen labelverplichting op de factuur.

11. Moet ik mijn chatbot labelen?

Hier loont een nauwkeurige blik, want de plicht treft volgens artikel 50, lid 1, uitdrukkelijk de aanbieder van het systeem: die moet de chatbot zo bouwen dat mensen worden geïnformeerd dat zij met een AI-systeem communiceren. Wie een kant-en-klare chatbot inkoopt en ongewijzigd inzet, is aanvankelijk alleen gebruiksverantwoordelijke – dan ligt de plicht bij de fabrikant. In de aanbiedersrol belandt u echter zodra u het systeem onder uw eigen naam aanbiedt of wezenlijk wijzigt.

De plicht vervalt sowieso wanneer het voor een oplettend persoon uit de context duidelijk is dat hij met een machine praat. Omdat die afbakening in de praktijk lastig te trekken is en een zin niets kost, is de duidelijke melding aan het begin van de chat de praktische standaardweg.

12. Moet ik social-mediaposts labelen?

Voor de post zelf gelden dezelfde regels als overal: geen deepfake, geen ongecontroleerde tekst over een aangelegenheid van openbaar belang, geen plicht. Een met AI gemaakt beeld voor een Instagram-post is daarom meestal onproblematisch. Los daarvan verlangen de platforms zelf vaak labeling via eigen schakelaars. Dat zijn huisregels en geen wettelijke plicht; wat er bij overtreding gebeurt, bepaalt het betreffende platform.

13. Wat is een deepfake eigenlijk?

Het begrip is in de verordening zelf gedefinieerd (artikel 3, punt 60): door AI gegenereerde of gemanipuleerde beeld-, geluids- of video-inhoud die lijkt op bestaande personen, voorwerpen, plaatsen, entiteiten of gebeurtenissen en voor een persoon ten onrechte echt zou lijken. Doorslaggevend is dus het verwarringsgevaar met de werkelijkheid. Een duidelijk getekende cartoonrobot is geen deepfake, een bedrieglijk echte video van uw burgemeester wel. Bij artistieke of satirische werken volstaat een melding die het werk niet verstoort.

14. Moet ik leveranciersbeelden labelen als ik niet eens weet of ze van een AI komen?

Deze vraag stellen zeer veel handelaren, en een duidelijk antwoord daarop hebben wij niet. De verordening zegt niet wat geldt als u de herkomst van een beeld helemaal niet kent; een uitspraak van een autoriteit daarover is ons evenmin bekend.

Wat uit de tekst valt af te leiden: de openbaarmakingsplicht voor gebruiksverantwoordelijken geldt volgens artikel 50, lid 4, alleen bij deepfakes. Normale catalogus- en productbeelden zijn dat niet, daar speelt de vraag dus helemaal niet. Open blijft zij bij materiaal dat echte mensen of situaties toont die zo nooit hebben bestaan – bijvoorbeeld verzonnen toepassingsscènes met schijnbaar echte personen. Of en in hoeverre u in zulke gevallen op de opgave van uw leverancier mag afgaan, is niet geregeld.

15. Hoe label ik op Amazon of eBay, waar tekst in het beeld verboden is?

Ook dat vragen velen, en een officiële modeloplossing daarvoor is ons niet bekend. Twee dingen staan in elk geval vast: bij normale productbeelden speelt de vraag niet, omdat het geen deepfakes zijn. En de verordening schrijft geen bepaalde vorm voor – artikel 50, lid 5, verlangt alleen dat de informatie duidelijk en herkenbaar is en uiterlijk bij het eerste contact met de inhoud aanwezig is.

Waar de melding moet staan wanneer tekst in het beeld door het platform verboden is, beantwoordt de verordening daarmee niet. Of een vermelding aan het begin van de artikelbeschrijving volstaat, is voor zover wij weten noch door een autoriteit noch door een rechter beslist.

16. Geldt de plicht ook in zuivere B2B?

Ja. Artikel 50 maakt geen onderscheid tussen consumenten en zakelijke klanten, maar spreekt van natuurlijke personen. Voor een chatbot in een portaal voor zakelijke klanten geldt daarom hetzelfde als in een consumentenwebshop.

17. Volstaat het AI-vinkje bij YouTube, of moet er een melding in de video?

Dat is open. Het vinkje bij YouTube voldoet in de eerste plaats aan een regel van het platform. Of de melding die YouTube daaruit genereert tegelijk voldoet aan de eis uit artikel 50, lid 5 – duidelijk, herkenbaar en uiterlijk bij het eerste contact met de inhoud – is voor zover wij weten noch door een autoriteit noch door een rechter beslist.

18. Zijn AI-vertalingen en spellingcorrecties betroffen?

Nee. Voor u als gebruiker geldt de tekstplicht alleen bij teksten over aangelegenheden van openbaar belang – een vertaling of een spellingcorrectie is dat niet. Ook de verordening zelf zondert systemen uit die enkel „een ondersteunende functie voor standaardbewerking" vervullen of de invoer niet wezenlijk veranderen (artikel 50, lid 2). Interne concepten die nooit worden gepubliceerd, leiden sowieso tot niets.

19. Is een echt model voor een AI-achtergrond een probleem?

Maatstaf is de deepfakedefinitie: lijkt het beeld zo sterk op bestaande personen, plaatsen of gebeurtenissen dat het ten onrechte echt zou lijken? Bij een herkenbaar kunstmatig decor ligt dat ver weg, bij een concrete, bestaande plaats waar de persoon nooit is geweest dichterbij. Waar de grens precies loopt, is tot nu toe niet beslist.

20. Wie controleert dit eigenlijk?

In Duitsland regelt dat de wet inzake markttoezicht en innovatiebevordering voor AI, afgekondigd op 28 juli 2026 en in werking sinds 29 juli 2026. Bij de Bundesnetzagentur is daarvoor een eigen coördinatie- en competentiecentrum ingericht; die instantie is bevoegde markttoezichthouder, voor zover de deelstaten geen eigen instanties aanwijzen. Het zwaartepunt van het toezicht ligt bij hoogrisicotoepassingen, bijvoorbeeld in kritieke infrastructuur of rechtshandhaving – niet bij productfoto's in een webshop.

21. Is de datum niet toch uitgesteld?

Uitgesteld werd iets anders. De Digital-Omnibusverordening van 8 juli 2026 heeft de verplichtingen voor hoogrisico-AI-systemen naar achteren geschoven, deels naar 2 december 2027 en deels naar 2 augustus 2028. Aan artikel 50 heeft zij slechts een randbepaling over praktijkcodes gewijzigd – de transparantieverplichtingen zelf gelden ongewijzigd sinds 2 augustus 2026, zoals artikel 113 van de AI-verordening voorziet. Wie op een verlenging vertrouwt, vertrouwt op het verkeerde bericht.

Waar u vervolgens op moet letten

Meerdere punten zijn tot dusver niet opgehelderd: hoe ver „aangelegenheden van openbaar belang" reikt, hoe met reeds gepubliceerde inhoud moet worden omgegaan, hoe op marktplaatsen moet worden gelabeld en of ontbrekende labeling tot een sommatie kan leiden. Daarover zijn tot nu toe noch uitspraken noch officiële vaststellingen die wij zouden kunnen noemen.

Wie de stand wil volgen, vindt de officiële informatiepunten bij de Duitse Bundesnetzagentur en bij de AI Act Service Desk van de Europese Commissie. Beide beantwoorden vragen over de AI-verordening en actualiseren hun informatie doorlopend.

Stand van dit artikel: 3 augustus 2026. Grondslag zijn de tekst van de AI-verordening (EU) 2024/1689, de Digital-Omnibusverordening (EU) 2026/1744 en de Duitse wet inzake markttoezicht en innovatiebevordering voor AI. Het artikel informeert in algemene zin en vervangt geen individueel juridisch advies; raadpleeg bij twijfel een advocaat voor uw concrete geval.