Almanya'da gecikme faizi: oran, formül ve örnek

Ticari bir müşteriden açık tutar üzerinden yılda yüzde 10,52 faiz isteyebilirsiniz, özel müşteriden yüzde 6,52. Formül: fatura tutarı × oran ÷ 100 × gecikme günü ÷ 365. Ticari bir müşterinin 30 gün geç ödediği 4.800 euroluk bir fatura size 41,50 euro kazandırır. Faizi önceden kararlaştırmanız ya da duyurmanız gerekmez — müşteri temerrüde düştüğü anda hak kendiliğinden doğar. Ancak talep etmek size düşer; kimse kendiliğinden ödemez.

Her iki oran da en az 31 Aralık 2026'ya kadar geçerlidir. Deutsche Bundesbank'ın temel faiz oranına bağlıdırlar ve bu oran yalnızca 1 Ocak ve 1 Temmuz'da değişebilir.

Yalnızca tutarı öğrenmek istiyorsanız bu yazıya ihtiyacınız yok: gecikme faizi hesaplayıcı bunu dört girdiyle yapar, birden fazla yarıyıl boyunca ve kısmi ödemelerle birlikte.

Bu yazı Alman hukukunu konu alır, genel bilgi verir ve hukuki veya mali danışmanlığın yerine geçmez.

İçindekiler

1. Bir şey yapmam gerekiyor mu?
2. Ne kadar isteyebilirim?
3. Faiz hangi günden itibaren işler?
4. Adım adım formül
5. Tablo: bir bakışta faiz
6. Ek olarak gelen 40 euro
7. Faize KDV eklenir mi?
8. Faiz tutarını nereye yazarım?
9. Müşteri yalnızca bir kısmını ödüyor: önce ne kapanır?
10. Buna değer mi?
11. Sık sorulan sorular

Bir şey yapmam gerekiyor mu?

Hak siz hiçbir şey yapmadan doğar, ama para siz bir şey yapmadan gelmez. Müşteriniz temerrüde düştüğü anda size faiz borçludur — faturanızda, genel işlem koşullarınızda ve sözleşmede bundan tek kelime söz edilmese bile. Alman Medeni Kanunu'nun (BGB § 288 fıkra 1) ifadesiyle: bir para borcu temerrüt süresince faiz işletir.

Tutarı hesaplamak ve talep etmek ise size düşer. Kendiliğinden faiz gönderen müşteri nadir bulunur.

Ters yön kapalıdır: ticari müşteriler karşısında kimse faiz hakkını sözleşmeyle önceden dışlayamaz, böyle bir madde geçersizdir (BGB § 288 fıkra 6). Düzenli olarak ihtar gönderiyorsanız bir faturalama programı süreleri sizin yerinize takip eder.

Ne kadar isteyebilirim?

Oran yalnızca müşterinizin kim olduğuna bağlıdır — faturanın büyüklüğüne veya ne kadar süredir açık olduğuna değil.

Temel faiz 1 Temmuz 2026'dan bu yana yüzde 1,52. Deutsche Bundesbank bunu yılda iki kez belirler, 1 Ocak ve 1 Temmuz'da. Önceki altı ayda yüzde 1,27 idi, yani oranlar yüzde 10,27 ve 6,27 idi.

Bu tabloda iki tuzak vardır.

«Puan» ile «yüzde» aynı şey değildir. Yüzde 1,52'nin 9 puan üzeri yüzde 10,52 eder, yüzde 1,66 değil. Temel faiz toplanır, çarpılmaz.

Yüksek oran yalnızca şirketler arası alacaklar için geçerlidir. Taraflardan birinde tüketici bulunduğu anda yüzde 6,52'lik düşük oran uygulanır. Belirleyici olan, müşterinizin özel olarak mı yoksa işletmesi için mi satın aldığıdır. Kendi evine kombi sipariş eden elektrikçi özel müşteridir. Aynı elektrikçi şantiye için kablo sipariş ettiğinde ticari müşteridir.

Temerrüt bir kesim tarihini aşıyorsa iki dilimde hesaplayın: 31 Aralık'a kadarki günler eski oranla, 1 Ocak'tan itibarenki günler yeni oranla.

Faiz hangi günden itibaren işler?

Sayım temerrüdün başladığı günün ertesinden başlar — ve temerrüt çoğu kişinin sandığından daha geç başlar. Ödeme vadesi tek başına yetmez.

Temerrüt şu üç durumdan birinde oluşur:

1. İhtar gönderdiniz. Müşteri ihtarın ulaştığı andan itibaren temerrüttedir (BGB § 286 f. 1). Böyle bir ihtarın nasıl göründüğü ödeme ihtarı yazma yazısında anlatılıyor.
2. Sabit bir tarih kararlaştırdınız. Faturada «30 Eylül 2026'ya kadar ödenecektir» yazıyorsa, müşteri siz hiçbir şey yapmadan 1 Ekim'den itibaren temerrüttedir (BGB § 286 f. 2 no. 1). Yalnızca «14 gün içinde ödenecektir» ifadesi bunun için kesin olarak yeterli değildir; ayrıntılar faturada ödeme vadesi yazısında.
3. 30 gün kuralı devreye girer. Muacceliyet ve faturanın ulaşmasından en geç 30 gün sonra müşteri temerrüttedir (BGB § 286 f. 3).

Özel müşterilerde 30 gün kuralının bir koşulu vardır: yalnızca faturada bu sonuca özellikle dikkat çektiyseniz işler. «Ödeme yapılmazsa bu faturanın size ulaşmasından 30 gün sonra temerrüde düşersiniz» gibi bir cümle bu nedenle özel kişilere kesilen her faturada bulunmalıdır. Yoksa ihtar göndermeniz gerekir.

Temerrüdün başladığı gün sayılmaz. Bu BGB § 187 f. 1 hükmünden çıkar: bir süre bir olayla başlıyorsa o gün sayılmaz. Temerrüt 1 Ekim'de başlıyorsa ilk faiz gününüz 2 Ekim'dir. Faiz, paranın size ulaştığı güne kadar işler.

Adım adım formül

Dört sayı, tek satır hesap:

Faiz = fatura tutarı × oran ÷ 100 × gecikme günü ÷ 365

Örnek. Bir inşaat firmasına 31 Ağustos 2026 vadeli 4.800 euroluk fatura kestiniz. Temerrüt 1 Eylül'de başlıyor; ödeme 1 Ekim'de geldi.

Günlük tutarla çalışmayı yeğliyorsanız: 4.800 euro ticari alacak olarak günde 1,38 euro getirir. Bu sayıyı telefonda söyleyebilirsiniz; çoğu zaman yüzdeden daha etkilidir.

Kesinlik üzerine bir not. Kanun yıllık bir oran belirtir ama yılın günlere nasıl bölüneceğini söylemez. Yerleşik uygulama gerçek takvim günleriyle hesaplamaktır, yani 365, artık yılda 366. Kimileri ticari yöntemle 360 gün üzerinden hesaplar, bu biraz daha yüksek tutar verir: 5.000 euro 60 gün için 365 günle 86,47 euro, 360 günle 87,67 euro eder. Fark yüzde birin biraz üzerindedir. Tartışmak isteyen burada bir gerekçe bulur; 365 gün yöntemiyle güvenli taraftasınız.

Tablo: bir bakışta faiz

Yalnızca uğraşmaya değip değmediğini öğrenmek istiyorsanız, tutarınızı satırda, gecikme süresini sütunda bulun. Tüm değerler euro cinsinden, 1 Temmuz 2026'dan bu yana geçerli oranlar ve 365 günle hesaplanmıştır.

Ticari müşteriler, yüzde 10,52:

Özel müşteriler, yüzde 6,52:

Tutarınız iki satır arasındaysa orantılı hesaplayın. 3.000 euro 30 gün için 2.500 euro satırının 1,2 katıdır, yani yaklaşık 25,94 euro. Gecikme faizi hesaplayıcı daha kesin sonuç verir; orada kendi tutar ve tarihlerinizi girersiniz.

Ek olarak gelen 40 euro

Ticari müşteride faize 40 euro eklenir ve bunun için hiçbir şey kanıtlamanız gerekmez. Özel müşterilerde bu tutar yoktur.

Dayanak BGB § 288 fıkra 5. Götürü tutar her geciken ödeme için bir kez hak edilir, dolayısıyla her geciken ara ödeme için de. Ticari bir müşterinin 30 gün geç ödediği 1.000 euroluk faturada bu size 48,65 euro kazandırır: 8,65 euro faiz ve 40 euro götürü tutar.

Hükmün son cümlesinde bir püf noktası vardır: 40 euro, alacak takibi masraflarından oluşan tazminata mahsup edilir. Sonradan avukat tutar ve masraflarını talep ederseniz 40 euro bundan düşülür. Yani avukat ücretine ek olarak değil, onun ilk parçası olarak alırsınız.

Faize KDV eklenir mi?

Hayır. Gecikme faizine ve 40 euroluk götürü tutara KDV eklemezsiniz, asıl fatura KDV içeriyor olsa bile.

Nedeni: faiz bir edimin karşılığı değil, tazminattır. Alman vergi idaresi bunu KDV Uygulama Genelgesi'nde (Umsatzsteuer-Anwendungserlass) bölüm 1.3 fıkra 6'da açıkça söyler: gecikme faizi, muacceliyet faizi ve dava faizi tazminat olarak değerlendirilir. Edim yoksa karşılık da yoktur, dolayısıyla KDV de yoktur.

Sizin için üç anlama gelir: faiz tutarı vergisiz durur, Alman KDV beyannamenize ciro olarak girmez ve asıl faturanın KDV'sini değiştirmez. Müşteri geç ödese bile o fatura aynı kalır. Alman ara beyannamesinin nasıl işlediği KDV ara beyannamesi: süreler ve sınırlar yazısında anlatılıyor.

Alman KDV Kanunu § 19 uyarınca küçük işletme iseniz sizin için değişen bir şey yok — zaten KDV göstermiyorsunuz ve durumunuz tazminat niteliğini etkilemez.

Faiz tutarını nereye yazarım?

En basiti, yeni bir fatura değil, ihtarda ayrı bir satır. Fatura yanlış belge olurdu, çünkü faturayla bir edim tahsil edilir — faiz ise tam olarak bu değildir.

Satır şöyle görünebilir:

Açık fatura tutarı (fatura 2026-0147, 12.08.2026)               4.800,00 euro
Gecikme faizi %10,52, 30 gün için (2.09 – 1.10.2026)               41,50 euro
BGB § 288 f. 5 uyarınca götürü tutar                                40,00 euro
Toplam                                                          4.881,50 euro

Dönemi ve oranı da yazın. İki nedeni var: müşteri sayıyı kontrol edebilir ve daha az soru sorar, uyuşmazlıkta ise tutarın neye ilişkin olduğu hemen bellidir.

Müşteri ihtardan haftalar sonra öderse bu arada faiz işlemeye devam eder. Bunu sonradan isteyebilirsiniz. Uygulamada nadiren değer ve birçok kişi son günlerden sessizce vazgeçer.

Müşteri yalnızca bir kısmını ödüyor: önce ne kapanır?

Müşteriniz toplam alacaktan az gönderirse önce masraflar ve faiz düşülür; kalan kısım faturaya gider. Asıl alacak böylece müşterinin sandığından uzun süre açık kalır ve faiz onun üzerinden işlemeye devam eder.

BGB § 367 fıkra 1 şöyle der: borçlu asıl edimin yanı sıra faiz ve masraf da borçluysa, borcun tamamını kapatmaya yetmeyen bir ödeme önce masraflara, sonra faize ve en son asıl edime mahsup edilir.

Bir örnek. 4.800 euro artı 41,50 euro faiz artı 40 euro götürü tutar, toplam 4.881,50 euro talep ediyorsunuz. Müşteri «fatura ödendi» notuyla 4.800 euro gönderiyor. Önce 40 euro, sonra 41,50 euro faiz mahsup edilir. Asıl alacağa yalnızca 4.718,50 euro gider — 81,50 euro açık kalır ve bunun üzerinden faiz işlemeye devam eder.

Müşteriniz başka bir sıra belirleyebilir. Bu durumda ödemeyi reddedebilirsiniz (BGB § 367 f. 2). Uygulamada para alınır ve kalan bakiye bildirilir.

Bu hesabı elle yapmak zahmetlidir. Gecikme faizi hesaplayıcıda her kısmi ödemeyi tarihiyle girersiniz, hesaplayıcı da onları kanuni sıraya göre dağıtır.

Buna değer mi?

1.000 euronun altında faizin kendisi pek bir şey ifade etmez, 40 euroluk götürü tutar ise eder. Farkı yaratan budur.

Ticari bir müşteriye kesilmiş 800 euroluk açık faturayı 30 gün gecikmeyle hesaplayın: 6,92 euro faiz. Bunun için kimse gönüllü ihtar yazmaz. Götürü tutarla birlikte 46,92 euro eder ve bu emeğinizi karşılar.

Özel müşterilerde götürü tutar yoktur. Orada faiz ancak yaklaşık 2.500 eurodan ve iki aylık gecikmeden sonra emeği karşılar.

En yaygın kaygı başkadır: müşteriyi kaybetmek. Bu hesaplanamaz ama yerine oturtulabilir. Zamanında ödeyen müşteri hiçbir zaman faiz satırı görmez. Yani yalnızca sizi zaten kredi veren gibi kullananlar etkilenir. Üstelik nasıl yapacağınız da size kalmış: faiz tutarını belirtip aynı yazıda bir hafta içinde ödeme halinde bundan vazgeçmeyi önerebilirsiniz. Böylece sayı masada durur, tahsil etmeniz gerekmez.

Etki paradan çok mesajdadır. İhtarda faiz satırı gören müşteri, sizin saydığınızı anlar. Müşteri hiç yanıt vermiyorsa hiçbir faiz satırı işe yaramaz; oradan sonrası müşteri ödemiyor: ne yapmalı yazısında. Müşteri ödeyemiyorsa, taksitli ödeme anlaşması çoğu zaman kimsenin kapatmadığı bir faiz alacağından daha değerlidir.

Easy Invoice'ta açık kalemlerinizi tek bakışta görürsünüz, ihtar kademeleri ve süreler kendiliğinden işler. Ücretsiz deneyin.

Sık sorulan sorular

2026'da Alman temel faiz oranı ne kadar?

1 Ocak – 30 Haziran 2026 arasında yüzde 1,27 idi; 1 Temmuz 2026'dan bu yana yüzde 1,52. Deutsche Bundesbank değeri yayımlar ve yalnızca 1 Ocak ile 1 Temmuz'da değiştirir. Bir sonraki olası değişiklik 1 Ocak 2027.

Daha yüksek bir faiz oranı kararlaştırabilir miyim?

Evet, müşteriyle daha fazlasını kararlaştırabilirsiniz; BGB § 288 f. 1 bir alt sınırdır, üst sınır değil. Ancak tüketicilere yönelik genel işlem koşullarında böyle maddeler dar biçimde sınırlanmıştır. Anlaşma yoksa yüzde 10,52 veya 6,52 geçerli kalır.

Gecikme faizini hangi hesaba kaydederim?

Tahsil edilen faiz bir gelirdir ama ciro değildir. Fatura tutarından ayrı olarak diğer faiz gelirleri altında izlenir. Hesap planınızın hangi hesabı öngördüğünü mali müşavirinizle netleştirin; numaralar hesap planına göre değişir.

Müşterim faizi ödemeyi reddedebilir mi?

Reddetmeyi her zaman deneyebilir, ama haklı olmaz. Yalnızca asıl alacağı öderse faiz alacağı açık kalır ve takibe devam edebilirsiniz. Daha sık görülen başka bir tartışmadır: müşteri hiç temerrüde düşmediğini ileri sürer. Bu yüzden faturanın ve ihtarın ulaştığını kanıtlayabilmek işe yarar.

Bunun için bir hesaplayıcı var mı?

Evet: gecikme faizi hesaplayıcı. Tutarı, müşteri türünü ve iki tarihi girersiniz; faizi, günlük tutarı ve ihtarınız için hazır bir metin bloğu alırsınız. 1 Ocak ve 1 Temmuz'u aşan dönemleri de her dönemde geçerli oranlarla hesaplar ve kısmi ödemeleri BGB § 367'ye göre dağıtır.

Faizden söz etmeden ihtar gönderdim. Hâlâ isteyebilir miyim?

Evet. Hak, ihtarda anılmasıyla değil, temerrütle doğar. Bir sonraki ihtarda veya ayrı bir yazıyla, ilk temerrüt gününe kadar geriye dönük talep edebilirsiniz. Yalnızca açıkça vazgeçmeyin — «faizden vazgeçiyorum» bağlayıcıdır.

Faizi ne zamana kadar isteyebilirim?

Faturanın kendisi talep edilebilir olduğu sürece. Faiz bir fer'i edimdir ve asıl alacakla birlikte zamanaşımına uğrar (BGB § 217), kendisi için başka bir süre geçerli olacak olsa bile. Olağan faturalarda genel süre üç yıldır (BGB § 195), alacağın doğduğu yılın sonundan itibaren sayılır. Fatura zamanaşımına uğradıysa faiz de uğramıştır.

Müşterim yurt dışında. Bu da geçerli mi?

Kendiliğinden değil. BGB § 288'deki oranlar Alman hukukudur. AB içinde ödeme gecikmeleri yönergesi asgari koşullar getirir, ama her ülke bunu farklı uygular. Sözleşmenize hangi hukukun uygulanacağı, kararlaştırdıklarınıza ve milletlerarası özel hukuka bağlıdır. Büyük sınır ötesi alacaklarda bu bir avukatlık sorusudur.

Ara ödeme faturası için de faiz alır mıyım?

Evet. Ara ödeme alacağı da diğerleri gibi bir alacaktır ve BGB § 288 f. 5, 40 euroluk götürü tutarı geciken ara ödemeler için de açıkça tanır. Ara ödeme faturasının ne olduğu ara ödeme faturası kesme yazısında anlatılıyor.

Kaynaklar

• BGB § 288 – Gecikme faizi ve diğer temerrüt zararı — 5 puan (f. 1), tüketici tarafı olmadığında 9 puan (f. 2), 40 euro götürü tutar (f. 5), dışlamaların geçersizliği (f. 6)
• BGB § 286 – Borçlunun temerrüdü — ihtarla temerrüt (f. 1), takvim tarihi (f. 2), 30 gün kuralı ve tüketicilere karşı bildirim yükümlülüğü (f. 3)
• BGB § 187 – Sürenin başlangıcı — olayın gerçekleştiği gün sayılmaz
• BGB § 247 – Temel faiz oranı — 1 Ocak ve 1 Temmuz'da uyarlanır
• BGB § 367 – Faiz ve masraflara mahsup — kısmi ödemeler önce masrafları, sonra faizi, en son asıl alacağı kapatır
• BGB § 217 – Fer'i edimlerde zamanaşımı ve BGB § 195 – Genel zamanaşımı süresi — faiz asıl alacakla birlikte zamanaşımına uğrar, genel süre üç yıl
• BGB § 247'ye göre temel faiz oranı – Deutsche Bundesbank — 1 Temmuz 2026'dan bu yana yüzde 1,52, 1 Ocak 2026'dan itibaren yüzde 1,27
• KDV Uygulama Genelgesi, konsolide metin – Alman Federal Maliye Bakanlığı — bölüm 1.3 f. 6: gecikme faizi, muacceliyet faizi ve dava faizi tazminat sayılır