Wettelijke rente in Duitsland: tarief, formule en voorbeeld

Bij een zakelijke klant mag u 10,52 procent rente per jaar eisen over het openstaande bedrag, bij een particuliere klant 6,52 procent. De formule: factuurbedrag × rentepercentage ÷ 100 × dagen verzuim ÷ 365. Een factuur van 4.800 euro die een zakelijke klant 30 dagen te laat betaalt, levert u 41,50 euro op. U hoeft de rente niet af te spreken en niet aan te kondigen: het recht ontstaat vanzelf zodra de klant in verzuim is. Opeisen moet u wel zelf; niemand betaalt het uit zichzelf.

Beide tarieven gelden tot ten minste 31 december 2026. Ze hangen af van het basistarief van de Deutsche Bundesbank, dat alleen op 1 januari en 1 juli kan veranderen.

Wilt u alleen het bedrag, dan hebt u dit artikel niet nodig: de rekenmodule voor wettelijke rente doet het met vier invoervelden, ook over meerdere halfjaren en met deelbetalingen.

Dit artikel gaat over Duits recht, informeert algemeen en vervangt geen juridisch of fiscaal advies.

Inhoud

1. Moet ik überhaupt iets doen?
2. Hoeveel mag ik eisen?
3. Vanaf welke dag loopt de rente?
4. De formule, stap voor stap
5. Tabel: rente in één oogopslag
6. De 40 euro die er extra in zit
7. Komt er btw over de rente?
8. Waar zet ik het rentebedrag neer?
9. De klant betaalt maar een deel: wat wordt eerst voldaan?
10. Is het de moeite waard?
11. Veelgestelde vragen

Moet ik überhaupt iets doen?

Het recht ontstaat zonder dat u iets doet, maar het geld komt niet binnen zonder dat u iets doet. Zodra uw klant in verzuim is, is hij u rente verschuldigd, ook als uw factuur, uw voorwaarden en het contract er geen woord over zeggen. Zo staat het in artikel 288, lid 1, van het Duitse Burgerlijk Wetboek (BGB): een geldschuld draagt rente tijdens het verzuim.

U moet het bedrag wel berekenen en opeisen. Een klant die uit zichzelf rente overmaakt, is een zeldzame klant.

De omgekeerde weg is afgesloten: bij zakelijke klanten mag niemand het renterecht vooraf contractueel uitsluiten, zo'n beding is nietig (artikel 288, lid 6, BGB). Herinnert u regelmatig, dan houdt facturatiesoftware de termijnen voor u bij.

Hoeveel mag ik eisen?

Het tarief hangt alleen af van wie uw klant is, niet van de hoogte van de factuur of hoe lang die openstaat.

Het basistarief is sinds 1 juli 2026 1,52 procent. De Deutsche Bundesbank stelt het twee keer per jaar vast, op 1 januari en 1 juli. Het halfjaar daarvoor was het 1,27 procent, de tarieven waren dus 10,27 en 6,27 procent.

In die tabel zitten twee valkuilen.

«Procentpunten» is niet «procent». Negen procentpunten boven 1,52 procent is 10,52 procent, niet 1,66 procent. Het basistarief wordt opgeteld, niet vermenigvuldigd.

Het hogere tarief geldt alleen voor vorderingen tussen bedrijven. Zodra aan een van beide kanten een consument staat, geldt het lagere tarief van 6,52 procent. Bepalend is of uw klant privé of voor zijn bedrijf heeft gekocht. De elektricien die een ketel voor zijn eigen woning bestelt, is particuliere klant. Dezelfde elektricien die kabel voor een bouwplaats bestelt, is zakelijke klant.

Loopt het verzuim over een peildatum heen, reken dan in twee delen: de dagen tot 31 december met het oude tarief, de dagen vanaf 1 januari met het nieuwe.

Vanaf welke dag loopt de rente?

Er wordt geteld vanaf de dag na het begin van het verzuim, en verzuim begint later dan de meeste mensen denken. De betalingstermijn alleen is niet genoeg.

Verzuim treedt in bij een van deze drie gevallen:

1. U hebt aangemaand. De klant is in verzuim vanaf het moment dat de aanmaning aankomt (§ 286, lid 1 BGB). Hoe zo'n aanmaning eruitziet, staat in een betalingsherinnering schrijven.
2. U hebt een vaste datum afgesproken. Staat op de factuur «te betalen vóór 30 september 2026», dan is de klant vanaf 1 oktober in verzuim zonder dat u iets doet (§ 286, lid 2, nr. 1 BGB). Een enkel «te betalen binnen 14 dagen» is daarvoor niet met zekerheid genoeg; meer daarover in de betalingstermijn op de factuur.
3. De 30-dagenregel grijpt. Uiterlijk 30 dagen na de vervaldatum en de ontvangst van de factuur is de klant in verzuim (§ 286, lid 3 BGB).

Bij particuliere klanten heeft de 30-dagenregel een voorwaarde: hij geldt alleen als u in de factuur op dit gevolg hebt gewezen. Een zin als «Betaalt u niet, dan bent u 30 dagen na ontvangst van deze factuur in verzuim» hoort daarom op elke factuur aan particulieren. Ontbreekt die, dan moet u aanmanen.

De dag waarop het verzuim begint, telt niet mee. Dat volgt uit § 187, lid 1 BGB: begint een termijn met een gebeurtenis, dan telt die dag niet mee. Begint het verzuim op 1 oktober, dan is 2 oktober uw eerste rentedag. De rente loopt tot de dag waarop het geld bij u binnenkomt.

De formule, stap voor stap

Vier getallen, één regel rekenwerk:

Rente = factuurbedrag × tarief ÷ 100 × dagen verzuim ÷ 365

Voorbeeld. U hebt een bouwbedrijf 4.800 euro gefactureerd, te betalen vóór 31 augustus 2026. Op 1 september begint het verzuim; betaald is er op 1 oktober.

Werkt u liever met een dagbedrag: 4.800 euro levert als zakelijke vordering 1,38 euro per dag op. Dat getal kunt u aan de telefoon noemen; het werkt vaak beter dan een percentage.

Een opmerking over nauwkeurigheid. De wet noemt een jaarpercentage en zegt niet hoe een jaar in dagen wordt verdeeld. Gebruikelijk is rekenen met echte kalenderdagen, dus 365, of 366 in een schrikkeljaar. Sommigen rekenen commercieel met 360 dagen, wat een iets hoger bedrag geeft: 5.000 euro over 60 dagen is 86,47 euro met 365 dagen en 87,67 euro met 360. Het verschil is ruim één procent. Wie wil discussiëren, vindt hier een aanleiding; met de 365-dagenmethode zit u aan de veilige kant.

Tabel: rente in één oogopslag

Wilt u alleen weten of de moeite loont, zoek dan uw bedrag in de rij en de duur in de kolom. Alle waarden in euro, gerekend met de tarieven sinds 1 juli 2026 en 365 dagen.

Zakelijke klanten, 10,52 procent:

Particuliere klanten, 6,52 procent:

Ligt uw bedrag tussen twee rijen, reken dan naar verhouding. 3.000 euro over 30 dagen is 1,2 keer de rij van 2.500 euro, dus ongeveer 25,94 euro. Nauwkeuriger gaat het met de rekenmodule voor wettelijke rente; daar voert u uw eigen bedragen en data in.

De 40 euro die er extra in zit

Bij een zakelijke klant komt er 40 euro bovenop de rente, zonder dat u iets hoeft aan te tonen. Bij particuliere klanten bestaat dit bedrag niet.

De basis is artikel 288, lid 5, BGB. Het vaste bedrag komt u één keer per te late betaling toe, dus ook per te late deelbetaling. Bij een factuur van 1.000 euro die een zakelijke klant 30 dagen te laat betaalt, staat er zo 48,65 euro aan uw kant: 8,65 euro rente en 40 euro vast bedrag.

Er zit een addertje in de laatste zin van de bepaling: de 40 euro worden verrekend met schadevergoeding die bestaat uit incassokosten. Schakelt u later een advocaat in en vordert u die kosten, dan gaan de 40 euro daarvan af. U krijgt ze dus niet bovenop de advocaatkosten, maar als eerste deel ervan.

Komt er btw over de rente?

Nee. Over wettelijke rente en over het vaste bedrag van 40 euro berekent u geen btw, ook niet als de oorspronkelijke factuur die wel bevatte.

De reden: rente is geen vergoeding voor een prestatie, maar schadevergoeding. De Duitse belastingdienst zegt dat letterlijk in het btw-toepassingsbesluit (Umsatzsteuer-Anwendungserlass), onderdeel 1.3, lid 6: wettelijke rente, vervalrente en proceskostenrente worden als schadevergoeding behandeld. Waar geen prestatie is, is geen vergoeding en dus geen btw.

Voor u betekent dat drie dingen: het rentebedrag staat er zonder belasting, het hoort niet als omzet in uw btw-aangifte, en het verandert niets aan de btw van de oorspronkelijke factuur. Die blijft ongewijzigd, ook als de klant later betaalt. Hoe de Duitse btw-aangifte verder werkt, staat in btw-aangifte: termijnen en grenzen.

Als kleine ondernemer volgens § 19 van de Duitse btw-wet verandert er voor u niets: u brengt sowieso geen btw in rekening, en uw status verandert niets aan de kwalificatie als schadevergoeding.

Waar zet ik het rentebedrag neer?

Het eenvoudigst is een aparte regel in de aanmaning, niet een nieuwe factuur. Een factuur zou het verkeerde document zijn, omdat u daarmee een prestatie in rekening brengt — en dat is rente juist niet.

De regel kan er zo uitzien:

Openstaand factuurbedrag (factuur 2026-0147 van 12-08-2026)     4.800,00 euro
Wettelijke rente 10,52 % over 30 dagen (2-9 t/m 1-10-2026)         41,50 euro
Vast bedrag volgens § 288, lid 5 BGB                               40,00 euro
Totaal                                                          4.881,50 euro

Noem de periode en het tarief erbij. Twee redenen: de klant kan het getal narekenen en vraagt minder, en bij een geschil staat meteen vast waar het bedrag op slaat.

Betaalt de klant pas weken na de aanmaning, dan loopt er intussen meer rente op. Die kunt u nafactureren. In de praktijk loont dat zelden, en velen zien stilzwijgend af van de laatste dagen.

De klant betaalt maar een deel: wat wordt eerst voldaan?

Maakt uw klant minder over dan de totale vordering, dan gaan kosten en rente er eerst af; de rest gaat naar de factuur zelf. De hoofdsom blijft dus langer openstaan dan de klant denkt, en daarover blijft rente lopen.

Zo staat het in artikel 367, lid 1, BGB: moet de schuldenaar naast de hoofdprestatie rente en kosten betalen, dan wordt een betaling die niet volstaat om de hele schuld te voldoen, eerst op de kosten, dan op de rente en pas daarna op de hoofdsom afgeboekt.

Een voorbeeld. U vordert 4.800 euro plus 41,50 euro rente plus 40 euro vast bedrag, samen 4.881,50 euro. De klant maakt 4.800 euro over met de mededeling «factuur voldaan». Eerst worden de 40 euro afgeboekt, dan de 41,50 euro rente. Op de hoofdsom komt slechts 4.718,50 euro terecht, er blijft 81,50 euro open — en daarover loopt de rente door.

Uw klant mag een andere volgorde bepalen. Dan mag u de betaling weigeren (§ 367, lid 2 BGB). In de praktijk neemt men het geld aan en wijst op het restbedrag.

Deze berekening met de hand maken is bewerkelijk. In de rekenmodule voor wettelijke rente voert u elke deelbetaling met datum in, en de module verdeelt ze in de wettelijke volgorde.

Is het de moeite waard?

Onder 1.000 euro stelt de rente zelf weinig voor, het vaste bedrag van 40 euro wel. Dat maakt het verschil.

Neem een openstaande factuur van 800 euro aan een zakelijke klant, 30 dagen te laat: 6,92 euro rente. Daarvoor schrijft niemand graag een aanmaning. Met het vaste bedrag is het 46,92 euro, en dat dekt uw werk.

Bij particuliere klanten valt het vaste bedrag weg. Daar dekt de rente uw werk pas vanaf ongeveer 2.500 euro en twee maanden verzuim.

De meest voorkomende zorg is een andere: de klant kwijtraken. Die valt niet weg te rekenen, maar wel te plaatsen. Een klant die op tijd betaalt, ziet nooit een renteregel. Het raakt dus alleen wie u toch al als kredietverstrekker gebruikt. U hebt bovendien de keuze hoe u het doet: u kunt het rentebedrag noemen en in dezelfde brief aanbieden ervan af te zien bij betaling binnen een week. Dan ligt het getal op tafel zonder dat u het hoeft te innen.

Het effect zit minder in het geld dan in het signaal. Een klant die een renteregel op de aanmaning ziet, begrijpt dat u meetelt. Reageert een klant helemaal niet meer, dan helpt geen renteregel; de weg vanaf daar staat in klant betaalt niet: wat te doen. Kan de klant niet betalen, dan is een betalingsregeling vaak meer waard dan een rentevordering die niemand voldoet.

In Easy Invoice ziet u uw openstaande posten in één oogopslag, met aanmaningsniveaus en termijnen die meelopen. Gratis uitproberen.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog is het Duitse basistarief in 2026?

Van 1 januari tot 30 juni 2026 was het 1,27 procent; sinds 1 juli 2026 is het 1,52 procent. De Deutsche Bundesbank publiceert de waarde en wijzigt die alleen op 1 januari en 1 juli. De eerstvolgende mogelijke wijziging is 1 januari 2027.

Mag ik een hoger rentepercentage afspreken?

Ja, u mag met de klant meer afspreken; § 288, lid 1 BGB is een ondergrens, geen bovengrens. In algemene voorwaarden richting consumenten zijn zulke bedingen echter sterk begrensd. Zonder afspraak blijft het 10,52 of 6,52 procent.

Op welke rekening boek ik wettelijke rente?

Ontvangen rente is een opbrengst, maar geen omzet. Die loopt als overige rentebaten, los van het factuurbedrag. Welke rekening uw rekeningschema daarvoor kent, bespreekt u met uw boekhouder; de nummers verschillen per schema.

Kan mijn klant weigeren de rente te betalen?

Weigeren kan altijd, in zijn recht staat hij daarmee niet. Betaalt hij alleen de hoofdsom, dan blijft de rentevordering open en kunt u die blijven vervolgen. Vaker komt een ander geschil voor: de klant betwist dat hij ooit in verzuim was. Daarom loont het te kunnen aantonen wanneer factuur en aanmaning zijn aangekomen.

Is er een rekenmodule voor?

Ja: de rekenmodule voor wettelijke rente. U voert bedrag, klanttype en de twee data in en krijgt de rente, het dagbedrag en een kant-en-klare tekst voor uw aanmaning. De module rekent ook over 1 januari en 1 juli heen met de dan geldende tarieven en verdeelt deelbetalingen volgens § 367 BGB.

Ik heb al aangemaand zonder rente te noemen. Kan ik die nog eisen?

Ja. Het recht ontstaat met het verzuim, niet met de vermelding in de aanmaning. U kunt het in de volgende aanmaning of in een aparte brief opeisen, met terugwerkende kracht tot de eerste verzuimdag. Alleen uitdrukkelijk afzien moet u niet doen: een «ik zie af van rente» is bindend.

Hoe lang kan ik de rente nog eisen?

Zolang de factuur zelf nog afdwingbaar is. Rente is een nevenvordering en verjaart samen met de hoofdvordering (§ 217 BGB), ook als daarvoor alleen een andere termijn zou gelden. Voor gewone facturen geldt de gewone termijn van drie jaar (§ 195 BGB), gerekend vanaf het einde van het jaar waarin de vordering ontstond. Is de factuur verjaard, dan is de rente dat ook.

Mijn klant zit in het buitenland. Geldt dit ook?

Niet automatisch. De tarieven uit § 288 BGB zijn Duits recht. Binnen de EU stelt de richtlijn betalingsachterstand minimumeisen, maar elk land voert die anders uit. Welk recht op uw contract van toepassing is, hangt af van wat u hebt afgesproken en van het internationaal privaatrecht. Bij grotere grensoverschrijdende vorderingen is dit een vraag voor een advocaat.

Krijg ik ook rente over een termijnfactuur?

Ja. Een termijnvordering is een vordering als elke andere, en § 288, lid 5 BGB kent het vaste bedrag van 40 euro uitdrukkelijk ook toe bij te late termijnbetalingen. Wat een termijnfactuur is, staat in een termijnfactuur opstellen.

Bronnen

• § 288 BGB – Wettelijke rente en overige verzuimschade — 5 procentpunten (lid 1), 9 procentpunten zonder consument (lid 2), vast bedrag van 40 euro (lid 5), nietigheid van uitsluitingen (lid 6)
• § 286 BGB – Verzuim van de schuldenaar — verzuim door aanmaning (lid 1), kalenderdatum (lid 2), 30-dagenregel en waarschuwingsplicht richting consumenten (lid 3)
• § 187 BGB – Aanvang van de termijn — de dag van de gebeurtenis telt niet mee
• § 247 BGB – Basistarief — aanpassing op 1 januari en 1 juli
• § 367 BGB – Toerekening aan rente en kosten — deelbetalingen voldoen eerst kosten, dan rente, dan de hoofdsom
• § 217 BGB – Verjaring van nevenvorderingen en § 195 BGB – Gewone verjaringstermijn — rente verjaart met de hoofdvordering, gewone termijn drie jaar
• Basistarief volgens § 247 BGB – Deutsche Bundesbank — 1,52 procent sinds 1 juli 2026, 1,27 procent vanaf 1 januari 2026
• Btw-toepassingsbesluit, geconsolideerde versie – Duits federaal ministerie van Financiën — onderdeel 1.3, lid 6: wettelijke rente, vervalrente en proceskostenrente gelden als schadevergoeding