SKR03 of SKR04: het verschil tussen de rekeningschema's – en welke u nodig hebt

Een rekeningschema is een nummerlijst: elke soort inkomsten en elke soort kosten krijgt een vast nummer. SKR03 en SKR04 zijn twee van zulke lijsten – en ze verschillen alleen in de volgorde van de nummers, niet in de inhoud. Uw omzet met 19 procent btw heet 8400 in SKR03 en 4400 in SKR04. Dezelfde transactie, twee nummers.

Hebt u een belastingadviseur, dan beslist u eigenlijk niets: u neemt het schema over waarmee zijn kantoor werkt, anders komen uw cijfers daar verkeerd binnen. Hebt u geen adviseur, kies dan SKR03 als u een kasstelsel-winstberekening maakt – in Duitsland de „Einnahmen-Überschuss-Rechnung" of EÜR, een eenvoudige tegenoverstelling van inkomsten en uitgaven. SKR04 kiest u als u een balans opstelt. Belangrijker dan de keuze zelf is het moment: zodra de eerste boekingen op uw rekeningen staan, komt u praktisch niet meer uit dat schema.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen fiscaal of juridisch advies.

Inhoudsopgave

1. Wat SKR03 en SKR04 eigenlijk zijn
2. Het enige echte verschil: de sortering
3. Dezelfde boeking, twee nummers – de dagelijkse rekeningen vergeleken
4. Welke kiest u? Eén voorvraag en drie situaties
5. Telt het rekeningschema bij een EÜR überhaupt mee?
6. Later wisselen: waarom dat meestal niet meer gaat
7. Wat gebeurt er als u een andere koos dan uw kantoor
8. Rekeningschema instellen in office1.cloud
9. Veelgestelde vragen

Wat SKR03 en SKR04 eigenlijk zijn

SKR staat voor „Standardkontenrahmen", Duits voor standaardrekeningschema. Het doel: als u op „8400" boekt en uw belastingadviseur leest „8400", bedoelen jullie allebei hetzelfde – omzet met 19 procent btw. De 8400 is dus geen verzinsel van uw software, maar een regel in een lijst die DATEV uitgeeft en jaarlijks bijwerkt.

De twee lijsten waar het om gaat heten officieel:

• SKR 03 – „Standardkontenrahmen – Prozessgliederungsprinzip" (ingedeeld naar bedrijfsproces), DATEV art.nr. 11174, geldig voor 2026
• SKR 04 – „Standardkontenrahmen – Abschlussgliederungsprinzip" (ingedeeld naar jaarrekening), DATEV art.nr. 11175, geldig voor 2026

Beide documenten kunt u kosteloos bij DATEV downloaden. Beide tellen ongeveer 40 pagina's en bevatten elk ruim duizend rekeningen. Daarvan hebt u er in de praktijk zo'n twintig nodig.

Een rekeningschema is geen voorschrift. De wet eist dat uw boekingen navolgbaar zijn – ze schrijft u geen nummer voor. SKR03 en SKR04 zijn de standaard omdat belastingadviseurs ermee werken, niet omdat een wetsartikel ze noemt.

Het enige echte verschil: de sortering

De namen verraden het al. SKR03 is gesorteerd op proces, dus grofweg op de manier waarop geld door een bedrijf loopt: eerst wat u bezit en wat u erin hebt gestopt, dan bank en kas, dan de inkoop, dan de kosten, dan de omzet.

SKR04 is gesorteerd op de jaarrekening. De klassen lopen in dezelfde volgorde als een balans: vaste activa, vlottende activa, eigen vermogen, vreemd vermogen – en daarna de winst-en-verliesrekening met baten vóór lasten.

Zo zien de tien rekeningklassen er naast elkaar uit. U hoeft geen van deze begrippen te kennen – let alleen op hoe ver de regels uit elkaar lopen:

Daaruit volgt de vuistregel waarmee u de twee bij twijfel uit elkaar houdt: in SKR03 begint uw omzet met een 8, in SKR04 met een 4. Ziet u in een overzicht omzet met een 8 vooraan, dan is het SKR03.

Dezelfde boeking, twee nummers – de dagelijkse rekeningen vergeleken

Het grootste deel van uw boekingen loopt over deze rekeningen. De nummers komen uit de DATEV-rekeningschema's 2026.

Aan regel drie en vijf ziet u waarom een verwisseling duur wordt: 1200 is in SKR03 uw bankrekening en in SKR04 uw openstaande klantvorderingen. Hetzelfde getal, twee totaal verschillende betekenissen. Een boekstuk dat in het verkeerde schema wordt geïmporteerd komt daardoor niet ongeveer goed terecht, maar volledig ergens anders.

Welke kiest u? Eén voorvraag en drie situaties

Voorvraag: hebt u überhaupt een rekeningschema nodig?

Schrijft u met uw programma uitsluitend facturen en brengt u de bonnen één keer per jaar in een schoenendoos naar het kantoor, dan boekt daar iemand anders – en raakt de schemavraag u maar op één punt: zodra u data wilt aanleveren in plaats van papier.

Maar zodra u uitgaven in het programma vastlegt, overzichten draait of data exporteert, wijst u aan elke regel een rekening toe. Vanaf dat moment hebt u een rekeningschema nodig, en vanaf dat moment loont de beslissing.

Situatie 1: u hebt een belastingadviseur

Dan is de vraag al beantwoord – door hem. Vraag per mail welk rekeningschema zijn kantoor voor u voert en stel precies dat in. Eén zin volstaat:

Goedendag, ik richt mijn boekhouding in. Werkt u voor mij met SKR 03 of SKR 04?

Twee andere gegevens hebt u sowieso nodig als u later data wilt aanleveren: het adviseursnummer en uw cliëntnummer. Wat er verder bij hoort, staat in ons artikel over voorbereidende boekhouding.

Situatie 2: u maakt een EÜR zonder belastingadviseur

Neem SKR03. De opbouw volgt wat u in gedachten toch al doet: geld erin, geld eruit, wat blijft over. Klasse 4 verzamelt uw kosten, klasse 8 uw omzet. Wie een EÜR maakt, heeft de balanslogica van SKR04 nergens nodig.

Wie zo werkt: eenmanszaken, freelancers, kleine ondernemers onder de Duitse regeling van § 19 UStG en kleine bedrijven onder de boekhoudgrenzen van § 141 AO.

Situatie 3: u stelt een balans op

Neem SKR04. Een balans zet tegenover elkaar wat het bedrijf bezit en wat het schuldig is – aanzienlijk bewerkelijker dan een EÜR. In SKR04 staan precies deze posten in dezelfde volgorde waarin ze later ook in de jaarrekening opduiken. Dat bespaart u en uw adviseur bij elk overzicht het omsorteren.

Hier gaat vaak iets door elkaar: niet de rechtsvorm beslist, maar de manier van winstbepaling. Een Duitse GmbH stelt altijd een balans op, daarom past SKR04 daar meestal. Een eenmanszaak mág een balans opstellen, maar hoeft dat meestal niet.

Verplicht bent u pas boven bepaalde grenzen. Volgens § 141 AO geldt de boekhoudplicht bij een totale omzet van meer dan 800.000 euro per kalenderjaar of een winst uit onderneming van meer dan 80.000 euro per boekjaar. Voor ingeschreven eenmanskooplieden noemt § 241a HGB dezelfde bedragen, daar gemeten over twee opeenvolgende boekjaren.

Een detail dat velen geruststelt: de plicht begint niet op het moment dat u de grens overschrijdt. Volgens § 141 lid 2 AO geldt hij pas vanaf het boekjaar dat volgt op de mededeling van de Duitse belastingdienst. U krijgt dus post voordat er iets verandert.

Telt het rekeningschema bij een EÜR überhaupt mee?

Ja, maar anders dan velen verwachten. Voor de EÜR zelf hebt u geen rekeningnummers nodig – u hebt totalen per kostensoort nodig. De nummers zijn het sorteersysteem waar die totalen uit ontstaan.

In de praktijk betekent dat: elke uitgave die u aan een rekening toewijst, weet daardoor in welke regel van het EÜR-formulier ze later hoort. Tanken belandt niet in de juiste regel omdat u „tanken" hebt getypt, maar omdat de rekening erachter aan een EÜR-regel gekoppeld is. Precies die koppeling levert het rekeningschema.

Voor de overzichten die daaruit ontstaan – EÜR, resultatenoverzicht, btw-aangifte – maakt het niet uit of het nummer 4930 of 6815 luidt. Belangrijk is alleen dat u de toewijzing niet halverwege het jaar wijzigt.

Later wisselen: waarom dat meestal niet meer gaat

Een rekeningschema is geen weergave-instelling die u omzet. Elke geboekte regel hangt aan een rekening van dat schema. Wisselt u van schema, dan verliezen de bestaande boekingen hun ijkpunt – en kloppen uw overzichten voor het lopende jaar niet meer.

De meeste programma's staan de wissel daarom alleen toe zolang er niets is geboekt. Ook office1.cloud doet dat zo: zodra er boekingen op rekeningen van het actieve schema staan, wordt de wissel geweigerd in plaats van uw data stilzwijgend te verbuigen.

Daaruit volgt de eigenlijke aanbeveling van dit artikel: regel de vraag vóór de eerste boeking, niet als het eerste kwartaal klaar is. Het belletje naar het kantoor duurt twee minuten. Later wisselen betekent het boekjaar opnieuw opzetten.

Merkt u halverwege het jaar dat u het andere schema nodig hebt, dan zijn er twee begaanbare wegen: de wissel plannen voor het volgende boekjaar, of het lopende jaar samen met uw adviseur opschonen. Beide horen besproken te worden voordat u iets verwijdert.

Wat gebeurt er als u een andere koos dan uw kantoor

De data-import bij de belastingadviseur wijst uw boekingen toe op basis van de rekeningnummers. Klopt het schema niet, dan worden de cijfers niet geweigerd, maar verkeerd geboekt. Uw omzet van rekening 8400 loopt in SKR04 tegen een bereik dat daar niets met omzet te maken heeft.

Dat kan laat opvallen – vaak pas als een overzicht onlogisch oogt. Het werk ligt dan bij het kantoor, en dat betaalt u. Daarom is de vraag naar het rekeningschema de eerste die u stelt, niet de laatste.

Een tweede struikelblok betreft een kantoorwissel: voert uw nieuwe adviseur SKR04 en uw oude SKR03, dan is dat geen ramp voor het verleden – afgesloten jaren blijven zoals ze zijn. De wissel wordt gepland voor het nieuwe boekjaar.

Rekeningschema instellen in office1.cloud

In Easy Invoice vindt u de instelling onder Instellingen › SKR-rekeningschema. Daar laadt u met één klik SKR03 of SKR04 en legt u vast welk schema actief is. Rekeningen die u niet nodig hebt, verbergt u; eigen rekeningen voegt u toe. Veelgebruikte markeert u als favoriet, zodat ze bij het toewijzen bovenaan staan.

Wat u daarbij moet weten:

• De boekhoudfunctie met rekeningschema zit vanaf het Standard-tarief in het pakket.
• Het gekozen schema bepaalt de rekeningnummers in de DATEV-export naar uw belastingadviseur.
• De wissel is geblokkeerd zodra er boekingen zijn – zie hierboven.
• Easy Invoice maakt geen balans. Stelt u er een op, dan zorgt SKR04 hier vooral dat uw data goed bij het kantoor aankomt.

Hoe de toegewezen rekeningen in uw overzichten terechtkomen, laat het artikel BWA zelf opstellen zien. Hoe de toewijzing in de dagelijkse praktijk verloopt, staat in Inkoopfacturen beheren.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen SKR03 en SKR04 in één zin? SKR03 sorteert de rekeningen naar het bedrijfsproces, SKR04 naar de opbouw van de jaarrekening – de transacties zijn dezelfde, alleen de nummers verschillen.

SKR03 of SKR04 voor een eenmanszaak? Wie een EÜR maakt, zit goed met SKR03. Stelt u vrijwillig een balans op, dan past SKR04 beter. Heeft uw kantoor al een schema voor u aangelegd, dan geldt hun instelling.

SKR03 of SKR04 voor kleine ondernemers onder § 19 UStG? SKR03. Onder de Duitse kleineondernemersregeling maakt u een EÜR, en de balanssortering van SKR04 levert u niets op. Wat er op uw facturen hoort, staat in Factuur zonder btw schrijven.

SKR03 of SKR04 voor freelancers? Freelancers bepalen hun winst volgens § 4 lid 3 EStG via een EÜR en zijn niet boekhoudplichtig. Daarmee is SKR03 het voor de hand liggende schema. Of u überhaupt als freelancer geldt, verheldert Freiberufler of Gewerbe.

SKR03 of SKR04 voor een GmbH? Een GmbH stelt een balans op, daarom wordt in de praktijk meestal SKR04 gevoerd. Verplicht is het niet – doorslaggevend is waarmee uw kantoor werkt.

Kan ik het rekeningschema halverwege het jaar wisselen? Technisch bijna nooit, zinvol nog zeldzamer. Zodra er boekingen zijn, hangen die aan de rekeningen van het actieve schema. Plan de wissel voor het volgende boekjaar en bespreek hem vooraf met uw adviseur.

Waar krijg ik de volledige rekeninglijst? Rechtstreeks bij DATEV als pdf: SKR 03 onder art.nr. 11174, SKR 04 onder art.nr. 11175, telkens met jaartal. Let op het jaar – de schema's worden jaarlijks bijgewerkt.

Bestaan er naast SKR03 en SKR04 nog andere? Ja, DATEV voert nog meer schema's voor bepaalde branches en rechtsvormen. Voor kleine bedrijven en zelfstandigen lopen praktisch alle wegen via SKR03 of SKR04.