Afschrijving in Duitsland (AfA): tabel, gebruiksduur, directe aftrek

Kost een aankoop voor uw bedrijf niet meer dan 800 euro netto, dan trekt u die volgens het Duitse belastingrecht volledig af in het jaar van aankoop. Ligt de prijs hoger, dan spreidt u de kosten over de gebruiksduur uit de officiële AfA-tabel — bij een auto zes jaar, bij kantoormeubilair 13. Computers, laptops, printers en software zijn de uitzondering: die mag u ongeacht de prijs volledig aftrekken in het jaar van aanschaf. AfA staat voor „Absetzung für Abnutzung" en is de Duitse fiscale term voor afschrijving.

Inhoud

• Direct aftrekken of afschrijven: de drie grenzen
• Computer, laptop en software: één jaar
• AfA-tabel: hoe lang u afschrijft
• Afschrijving berekenen: voorbeeld met maandberekening
• Sammelposten: de keuze tussen 250 en 1.000 euro
• Kleinunternehmer: netto toetsen, bruto aftrekken
• Tweedehands, deels privé, verkocht
• Waar de afschrijving in de belastingaangifte staat
• Veelgestelde vragen

Direct aftrekken of afschrijven: de drie grenzen

Tot 800 euro netto hoeft u niets te spreiden. Bepalend is altijd de prijs zonder btw. De grenzen staan in § 6 lid 2 en 2a van de Duitse wet op de inkomstenbelasting (EStG).

De grens geldt per voorwerp dat op zichzelf bruikbaar is. Een bureaustoel van 450 euro is direct kosten. Een onderdeel dat alleen samen met een bepaalde machine bruikbaar is en er technisch op is afgestemd, telt niet op zichzelf (§ 6 lid 2 zin 2 EStG).

De aankoopfactuur is het bewijs voor elke afschrijving, vaak over vele jaren. Wie die samen met de overige inkomende facturen op één plek bewaart, heeft haar bij de volgende belastingaangifte en bij een controle meteen bij de hand.

Wat precies als laagwaardig bedrijfsmiddel (GWG) telt, waarom de grens ook voor kleine ondernemers netto is en op welke rekening u het boekt, leest u in een apart artikel.

Computer, laptop en software: één jaar

Voor computers en software geldt geen prijsgrens. Een laptop van 1.400 euro netto gaat in het aankoopjaar volledig in de kosten, ook als u hem in december koopt. Het Duitse federale ministerie van Financiën (BMF) staat dat sinds 2021 toe met een gebruiksduur van één jaar.

Daaronder vallen volgens de BMF-brief van 22 februari 2022:

• desktopcomputers, notebooks, tablets, workstations en kleine servers
• dockingstations en externe voedingen
• randapparatuur zoals monitor, printer, scanner, toetsenbord, muis, headset, externe harde schijf en beamer
• systeem- en toepassingssoftware, ook voorraadbeheer- en boekhoudprogramma's

De smartphone staat niet op de lijst. Het ministerie noemt de lijst van computers uitdrukkelijk limitatief. Voor een smartphone boven 800 euro netto geldt daarom de AfA-tabel met vijf jaar voor mobiele telefoons, of de Sammelposten.

Twee dingen blijven ondanks het ene jaar: de laptop hoort in het activaregister, en u mag ook een langere gebruiksduur kiezen als u dat liever heeft.

AfA-tabel: hoe lang u afschrijft

Het aantal jaren zoekt u op in de AfA-tabel voor algemeen bruikbare vaste activa. Het Duitse belastingkantoor (Finanzamt) hanteert deze waarden als maatstaf. Een kortere duur erkent het alleen als het apparaat aantoonbaar eerder versleten is. De tabel geldt voor alles wat na 31 december 2000 is aangeschaft.

Voor veel branches bestaan daarnaast eigen tabellen, bijvoorbeeld voor de bouw of de horeca. Staat uw apparaat daarin, dan gaat de branchetabel voor.

Gebouwen volgen eigen percentages volgens § 7 lid 4 EStG en vallen buiten dit artikel.

Afschrijving berekenen: voorbeeld met maandberekening

U deelt de nettoprijs door het aantal jaren gebruiksduur. In het aankoopjaar tellen alleen de maanden vanaf de maand van aankoop. Dat heet lineaire afschrijving en staat in § 7 lid 1 EStG.

Voorbeeld: u koopt op 10 augustus 2026 een bakfiets voor 3.000 euro netto. De tabel noemt zeven jaar.

• Jaarbedrag: 3.000 euro ÷ 7 = 428,57 euro
• 2026: augustus tot en met december zijn vijf maanden, dus 428,57 × 5/12 = 178,57 euro
• 2027 tot en met 2032: telkens 428,57 euro
• 2033: januari tot en met juli, het restant van 250,00 euro

Samen is dat precies 3.000 euro. Augustus telt volledig mee, hoewel u pas op de 10e heeft gekocht: alleen de volle maanden vóór de maand van aankoop gaan eraf.

Voor aankopen van 1 juli 2025 tot en met 31 december 2027 mag u in plaats daarvan degressief afschrijven, dus in de eerste jaren meer. Bij de bakfiets zou dat in 2026 375 euro zijn in plaats van 178,57 euro. Hoe dat werkt en voor wie het loont, staat in het artikel over de investeringsbooster met 30 procent degressieve AfA. Daar staat ook de speciale regel voor elektrische auto's met 75 procent in het eerste jaar.

Sammelposten: de keuze tussen 250 en 1.000 euro

De verzamelpost (Sammelposten) loont bijna alleen voor zaken tussen 800 en 1.000 euro netto met een lange gebruiksduur. Alle aankopen van een jaar tussen 250 en 1.000 euro gaan in één pot, die u vijf jaar lang met telkens een vijfde afschrijft.

Voorbeeld: een smartphone van 900 euro netto.

Het nadeel: de keuze geldt voor het hele jaar. Kiest u de Sammelposten, dan moeten ook de bureaustoel van 450 euro en de kast van 300 euro erin. Direct aftrekken mag u die dan niet meer. Wie in hetzelfde jaar veel zaken onder 800 euro koopt, verliest met de Sammelposten meer dan hij wint.

Kleinunternehmer: netto toetsen, bruto aftrekken

Als kleine ondernemer zonder recht op aftrek van voorbelasting (Kleinunternehmer) toetst u de grenzen aan de nettoprijs, maar trekt u de brutoprijs af. Dat klinkt tegenstrijdig, maar is voor u gunstig.

Voorbeeld: een bureau kost 900 euro bruto. Netto is dat 756,30 euro, dus onder 800 euro. U trekt de volle 900 euro af in het aankoopjaar. Bij de grens van 800 euro naar de brutoprijs kijken, zou een fout zijn die u geld kost.

Of u de btw terugkrijgt, speelt voor de grenzen geen rol. Dat staat in de Duitse richtlijnen voor de inkomstenbelasting (EStR), R 9b lid 2. Wie met aftrek van voorbelasting werkt, schrijft alleen het nettobedrag af (§ 9b lid 1 EStG) en krijgt de btw terug via de btw-aangifte.

Tweedehands, deels privé, verkocht

Tweedehands gekocht. U schrijft af over de resterende gebruiksduur, die u zelf inschat. Bepalend zijn leeftijd, staat en hoe u het apparaat wilt gebruiken. De zes jaar uit de AfA-tabel min de leeftijd zijn daarvoor geen vaste maatstaf: bij een tweedehands personenauto erkent het federale hof voor belastingzaken (Bundesfinanzhof) afhankelijk van leeftijd en kilometerstand ook een langere totale duur. Koopt u van een particulier zonder factuur, leg dan koopovereenkomst en betaling vast. Ontbreekt een bewijsstuk helemaal, dan helpt een eigen bewijsstuk.

Al privé in bezit. Brengt u een voorwerp uit uw privébezit in het bedrijf in, dan telt meestal de huidige waarde, niet de oude aankoopprijs. Heeft u het in de laatste drie jaar gekocht, dan gelden volgens § 6 lid 1 nr. 5 EStG strengere regels. Hier loont het om uw belastingadviseur te raadplegen.

Ook privé gebruikt. Gebruikt u een apparaat voor meer dan 50 procent zakelijk, dan hoort het volledig bij het bedrijf. Tussen 10 en 50 procent mag u het aan het bedrijf toewijzen, onder 10 procent blijft het privé (R 4.2 lid 1 EStR). Het privégedeelte van de auto berekent u met de eenprocentregel (Ein-Prozent-Regel) of via een rittenregistratie (Fahrtenbuch) (§ 6 lid 1 nr. 4 EStG).

Vroegtijdig verkocht of kapot. De verkoopopbrengst is een bedrijfsontvangst. Wat nog niet is afgeschreven, de restboekwaarde, wordt in hetzelfde jaar kosten. Bij de Sammelposten geldt dat niet: die loopt door alsof er niets is gebeurd. Zo staat het in de toelichting bij de Anlage EÜR 2025, regels 19 en 38.

Waar de afschrijving in de belastingaangifte staat

Als u uw winst bepaalt met de kasstelselberekening (Einnahmenüberschussrechnung, EÜR), vult u de afschrijvingen van het jaar in op de Anlage EÜR. De afzonderlijke voorwerpen met aankoopdatum, prijs en afschrijvingen horen in de Anlage AVEÜR, het activaoverzicht bij de EÜR. Volgens de toelichting van het federale ministerie van Financiën is die een verplicht onderdeel van de EÜR. Hoe de EÜR als geheel verloopt, leest u in het artikel De EÜR zelf maken.

Activa van geringe waarde tot 800 euro vult u op de Anlage EÜR als totaal in op een eigen regel; in de Anlage AVEÜR komen ze niet voor. Computers met een gebruiksduur van één jaar horen daarentegen toch in de Anlage AVEÜR.

Veelgestelde vragen

Welke grens geldt in 2026 voor direct aftrekken?

800 euro netto per voorwerp. Het bedrag is sinds 2018 ongewijzigd en is ook in 2026 hetzelfde.

Kan ik een laptop direct afschrijven?

Ja, ongeacht de prijs. Dat geldt ook als Kleinunternehmer en ook voor laptops die u in december koopt. Alleen de smartphone valt er niet onder.

Hoe lang schrijf ik een mobiele telefoon af?

Tot 800 euro netto helemaal niet, dan is het direct kosten. Daarboven vijf jaar volgens de AfA-tabel of, tot 1.000 euro, vijf jaar via de Sammelposten.

Hoe lang schrijf ik een personenauto af?

Zes jaar bij een nieuwe auto. Bij een tweedehands auto de geschatte resterende gebruiksduur. Voor volledig elektrische auto's die vanaf juli 2025 zijn aangeschaft, geldt een speciale regel met 75 procent in het eerste jaar.

Moet ik afschrijven of mag ik het laten?

Afschrijven is verplicht, ook bij de EÜR (§ 4 lid 3 zin 3 EStG). Bent u het per ongeluk vergeten, dan verdeelt u het restant over de resterende gebruiksduur. Wie het bewust weglaat om het naar een jaar met hogere winst te schuiven, mag het niet inhalen (Bundesfinanzhof, 3 juli 1980).

Bronnen

• § 6 EStG, waardering (activa van geringe waarde en Sammelposten)
• § 7 EStG, afschrijving (Absetzung für Abnutzung)
• Federaal ministerie van Financiën: AfA-tabel voor algemeen bruikbare vaste activa
• Federaal ministerie van Financiën: AfA-tabellen voor afzonderlijke branches
• BMF-brief van 22 februari 2022, gebruiksduur van computerhardware en software, GZ IV C 3 - S 2190/21/10002 :025
• Duitse richtlijnen voor de inkomstenbelasting (EStR), R 9b lid 2 en R 4.2 lid 1
• § 4 EStG, winstbegrip en Einnahmenüberschussrechnung
• § 9b EStG, aftrek van voorbelasting volgens de btw-wetgeving
• Federaal ministerie van Financiën: Anlage EÜR 2025 met toelichting

Probeer Easy Invoice 10 dagen gratis — zonder betaalgegevens, de proef eindigt vanzelf.